Sosyal medya, e-posta veya oyun hesabının ele geçirilmesi tek bir olay gibi görünse de hukuken üç ayrı yüzü vardır. TCK 243-245 kapsamındaki bilişim suçları, 5651 sayılı Kanun çerçevesindeki içerik tedbirleri ve KVKK boyutu farklı mercilere aittir; bu üç kanalın karıştırılması talebin yetkisiz bir birime yönelmesine ve delilin kaybolmasına yol açar.
Aynı Olayın Üç Ayrı Hukuki Yüzü
Hesaba izinsiz erişim ve verilerin ele geçirilmesi ceza hukuku boyutunu oluşturur ve şikâyet cumhuriyet başsavcılığına yapılır. Hesap üzerinden yayımlanan içeriklerin kaldırılması veya erişimin engellenmesi ayrı bir usule tabidir. Uğranılan maddi ve manevi zararın giderilmesi ise hukuk mahkemesinde açılacak tazminat davasının konusudur. Bu üç yol birbirinin alternatifi değil, birbirini tamamlayan kanallardır.
Dijital Delili Kaybetmeden Toplamak
- Hesap sağlayıcısının güvenlik bildirimleri ve oturum kayıtları indirilir.
- Yetkisiz erişimin tarih ve saat bilgisi içeren ekran görüntüleri alınır.
- Hesap üzerinden gönderilen mesaj ve paylaşımlar kayıt altına alınır.
- Para transferi söz konusuysa banka hareketleri ayrı bir dosyada toplanır.
- Cihaz üzerinde inceleme gerekebileceğinden cihaz sıfırlanmadan muhafaza edilir.
Tazminat Talebini Kime Yöneltmek
Zararın failden istenmesi asıl yoldur; ancak olayda platformun veya hizmet sağlayıcının yükümlülüklerini yerine getirmemesi söz konusuysa sorumluluk değerlendirmesi genişleyebilir. Kişisel verilerin hukuka aykırı işlenmesi boyutu varsa KVKK kapsamındaki başvuru yolu ayrıca işletilir. Talebin kime yöneltildiği, görevli mahkemeyi ve toplanacak delili doğrudan belirler.
Zamanlamada Kritik Noktalar
- Trafik ve bağlantı kayıtlarının saklama süreleri sınırlıdır; gecikme delili tüketir
- Şikâyete bağlı suçlarda öğrenme tarihinden itibaren işleyen süre gözetilmelidir
- Erişim engeli taleplerinde içeriğin yayılma hızı önem taşır
- Haksız fiilden doğan tazminat talepleri zamanaşımına tabidir
Tekrarını Önleyen Adımlar
Olayın hemen ardından tüm oturumların kapatılması, kurtarma e-postası ve telefon bilgilerinin denetlenmesi, iki adımlı doğrulamanın etkinleştirilmesi hem zararı sınırlar hem de sonraki dönemde sorumluluğun paylaşımı tartışmasında lehe bir tablo oluşturur.
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır. Hesabın türü, zararın niteliği ve failin belirlenip belirlenemediği izlenecek yolu değiştirebileceğinden, olayın ilk gününde bir hukukçuyla temas kurulması delil kaybını önler.