Yapay zekâ ile üretilmiş sahte görüntü ve ses kayıtlarında zarar, içerik yayıldıkça büyür. Bu nedenle deepfake dosyalarında öncelik tazminat değil hızlı erişim engeli ve delilin kaybolmadan sabitlenmesidir. Süreç üç ayrı hatta paralel yürür ve her hattın mercii farklıdır.
Önce Delili Sabitlemek
Platformun içeriği kaldırması hâlinde delil de ortadan kalkabileceğinden, ilk adım içeriğin bulunduğu bağlantı, yayın tarihi, hesap bilgisi ve etkileşim verisiyle birlikte kayda alınmasıdır. Ekran görüntüsü tek başına zayıf kalabilir; içeriğin tespiti bakımından noter aracılığıyla ya da mahkemeden delil tespiti yoluyla yapılan belgelendirme daha güçlüdür. Görüntünün sentetik olduğuna ilişkin teknik inceleme talebi de baştan planlanmalıdır.
Platform Başvurusu ve Sınırı
Platformların kendi bildirim mekanizmaları hızlı sonuç verebilir; ancak ret hâlinde bağlayıcı bir hukuki sonuç doğurmaz. 5651 kapsamında Türkiye'de temsilci bulundurma ve içerik kaldırma yükümlülükleri bulunan sağlayıcılara yapılan başvurunun tarihi ve sonucu kayıt altına alınmalıdır; bu kayıt, yargısal aşamada gecikmenin ispatı için kullanılır.
Yargısal Hatlar
- Erişimin engellenmesi ve içeriğin çıkarılması: kişilik hakkı ihlali iddiasıyla sulh ceza hâkimliğine yapılan talep, 5651 çerçevesinde ele alınır.
- Ceza soruşturması: Cumhuriyet başsavcılığına şikâyet; olayın niteliğine göre TCK'daki hakaret, özel hayatın gizliliğini ihlal, müstehcenlik veya TCK 243-245 kapsamındaki bilişim suçları gündeme gelebilir.
- Veri koruma boyutu: yüz ve ses verisinin hukuka aykırı işlenmesi bakımından KVKK yolu ayrıca değerlendirilir.
- Tazminat: maddi ve manevi zarar istemleri hukuk mahkemesinde ileri sürülür.
Yaygınlaşmayı Sınırlamak
Tek bağlantı üzerinden yapılan talepler, içerik kopyalandıkça yetersiz kalır. Bu nedenle başvuruda aynı içeriğin farklı adreslerdeki yansımaları listelenmeli ve tespit edildikçe dosyaya ek talep sunulmalıdır. Arama sonuçlarında görünürlüğün azaltılmasına yönelik talep ise ayrı bir başvuru konusudur.
Failin Belirlenmesi
Hesap anonim olsa dahi soruşturma aşamasında trafik ve abone bilgisi taleplerinin savcılık kanalıyla yürütülmesi gerekir. Bu bilgiler doğrudan platformdan istenerek elde edilemeyeceği gibi, hukuka aykırı yolla toplanan verinin ispat değeri de tartışmalı hâle gelir.
Bu metin genel bilgilendirme sunar; içeriğin niteliği ve yayıldığı mecra izlenecek yolu değiştirir. Yayılma hızı dikkate alındığında ilk gün içinde hukuki destek alınması sürecin seyri açısından belirleyici olur.