Oltalama saldırılarında kaybedilen ilk şey para değil, zamandır. TCK'nın bilişim sistemlerine ilişkin hükümleri, 5651 sayılı Kanun ve KVKK çerçevesinde yürütülecek süreçte, elektronik izlerin ömrü sınırlıdır ve yanlış mercie yapılan bir başvuru bu izlerin silinmesine yol açabilir.
İlk 24 saatte yapılacaklar
- Bankaya derhal bildirim yapılarak işlemin iadesi ve karşı hesabın bloke edilmesi talep edilir; talebin saati kayda geçirilir.
- Sahte site, e-posta ve SMS içerikleri silinmeden, gönderen bilgileri ve tam bağlantı adresi ile birlikte kaydedilir.
- Cihazda kötücül yazılım şüphesi varsa cihaz kapatılmaz; incelemeye hazır tutulur.
- Cumhuriyet başsavcılığına şikayet dilekçesi verilir ve iletişim/trafik kayıtlarının muhafazası açıkça talep edilir.
Delilin bütünlüğünü koruyan yöntem
Ekran görüntüsü tek başına zayıf bir delildir; tarih ve saat bilgisi görünmeyen, kaynağı belirsiz görseller kolayca tartışmaya açılır. Bunun yerine e-postanın başlık bilgilerini içeren ham hali, SMS'in gönderici kimliği, işlem dekontlarının kurum onaylı çıktıları ve mümkünse bir tespit tutanağı tercih edilmelidir. Dijital dosyaların değişmediğini gösteren özet değerlerinin alınması, ileride yapılacak bilirkişi incelemesinde ispat gücünü belirgin biçimde artırır.
Hangi talep hangi mercie
- Cezai soruşturma: şikayet ve delil toplama talepleri Cumhuriyet başsavcılığına yöneltilir.
- Sahte sitenin kapatılması: 5651 kapsamında erişimin engellenmesi kararı için sulh ceza hakimliği yetkilidir.
- Zararın tazmini: bankanın veya hizmet sağlayıcının kusuru iddia ediliyorsa, taraf sıfatına göre tüketici mahkemesi ya da genel mahkemede ayrı bir dava gerekir.
- Veri ihlali boyutu: kişisel verilerin hukuka aykırı ele geçirilmesi söz konusuysa KVKK kapsamında ayrı bir başvuru yolu işletilir.
Zaman aşımından önce gelen kayıt kaybı
Şikayet için tanınan süre henüz dolmamış olsa bile, hizmet sağlayıcıların tuttuğu bağlantı kayıtları yalnızca sınırlı bir dönem saklanır. Şikayet dilekçesinin ilk günlerde verilmemesi, teknik olarak sorumlunun bulunmasını imkansız hale getirebilir. Bu nedenle "önce parayı geri almayı deneyeyim, olmazsa şikayet ederim" yaklaşımı, uygulamada en maliyetli tercihtir.
Dilekçede olması gerekenler
Olayın kronolojisi saat bazında yazılmalı; hangi bilgilerin hangi ekranda girildiği, para hareketinin gittiği hesap bilgileri, varsa telefon numaraları ve alan adları liste halinde verilmelidir. Fail hakkında tahmini isimler yazmaktan kaçınılmalı, yalnızca doğrulanabilir veriler aktarılmalıdır; aksi halde başka bir kişi hakkında haksız isnat riski doğar.
Bu içerik genel bir yönlendirme sunar; her olayın teknik ayrıntısı ve kurumsal muhatabı değişir. Kayıtların saklama süresi işlemeye devam ettiğinden, ilk günlerde hukuki destek almanız süreç açısından belirleyici olabilir.