Kişisel verilerin sızdırıldığı bir olayda mağdurun karşısında birden fazla yol vardır ve bunlar farklı mercilerde yürür. TCK 243-245 kapsamındaki bilişim suçlarına ilişkin şikâyet, 6698 sayılı Kanun çerçevesindeki idari başvuru ve 5651 sayılı Kanun kapsamındaki içerik kaldırma talepleri birbirinin yerine geçmez. Tazminat talebi ise bu yolların ürettiği belgelerle güçlenir. Bu rehber, sırayı doğru kurmayı anlatıyor.
İlk Aşama: Delili Kaybolmadan Sabitlemek
Dijital delil hızla değişen bir delildir; sızdırılan içerik kaldırıldığında ya da hesap kapatıldığında iz kaybolur. Bu nedenle ilk adım, ihlalin kapsamını gösteren kayıtların tarih ve bağlantı bilgisiyle birlikte muhafazasıdır.
- Ekran görüntüleri, sayfa adresleri ve erişim tarihleri
- Sisteme yetkisiz erişimi gösteren oturum ve giriş kayıtları
- Veri sorumlusundan gelen ihlal bildirimi ve yazışmalar
- Zararın somutlaştığı belgeler: dolandırıcılık girişimi, hesap hareketi, iş kaybı
Üç Yol, Üç Ayrı Merci
Yetkisiz erişim, verileri hukuka aykırı olarak ele geçirme veya yayma niteliğindeki fiiller ceza soruşturmasının konusudur ve muhatap Cumhuriyet başsavcılığıdır. Veri sorumlusunun yükümlülüklerini ihlali bakımından ise önce veri sorumlusuna başvuru, ardından ilgili kuruma şikâyet yolu işletilir. İçeriğin yayından kaldırılması bakımından 5651 sayılı Kanun kapsamındaki usul devreye girer. Bu üç yolun karıştırılması, uygulamada en sık görülen zaman kaybı sebebidir.
Tazminat Talebini Neye Dayandıracaksınız
Maddi tazminat için zararın somut olarak gösterilmesi gerekir; salt verinin sızmış olması tek başına rakamsal bir kayıp anlamına gelmez. Bu nedenle sızıntı ile zarar arasındaki nedensellik bağı adım adım kurulmalıdır. Manevi tazminat bakımından ise verinin niteliği belirleyicidir: sağlık, cinsel hayat, biyometrik veri gibi özel nitelikli verilerin sızması ile bir e-posta adresinin ifşası aynı ağırlıkta değildir.
Sıralamayı Takvime Bağlayın
- Delil sabitleme aynı gün yapılır; sonraya bırakılmaz.
- Veri sorumlusuna yazılı başvuru yapılır ve cevap süresi izlenir.
- Şikâyet süresi bakımından fiilin niteliği kontrol edilir; takibi şikâyete bağlı suçlarda süre kısadır.
- Ceza dosyasından elde edilecek tespitler, hukuk davasının delil listesine eklenmek üzere not edilir.
- Tazminat davasının zamanaşımı, ceza dosyasının sonucu beklenirken ayrıca takip edilir.
Kapanış
Veri ihlali dosyalarında hız ve sıra, argümanın kendisi kadar belirleyicidir; geç sabitlenen bir delil sonradan hiçbir dilekçeyle telafi edilemez. Buradaki açıklamalar genel bilgilendirme niteliğindedir. İhlalin türü, verinin niteliği ve tarafların sıfatı izlenecek yolu değiştirebileceğinden, başvuru öncesinde hukuki değerlendirme alınmalıdır.