Bir şirketin, uygulamanın ya da kamu kurumunun veri tabanından bilgilerin sızdığı öğrenildiğinde mağdurun elindeki en değerli kaynak, ihlalin ilk saatlerinde kaydedilen izlerdir. TCK 243-245 kapsamındaki bilişim suçlarına ilişkin soruşturmalarda dosyanın seyrini çoğu zaman iddianın kendisi değil, iddianın hangi kayıtla desteklendiği belirler.
Dilekçeden önce sabitlenmesi gereken kayıtlar
Suç duyurusu yazılmadan önce, sızıntının kişiye dokunduğunu gösteren somut izler bir arada toplanmalıdır. Ekran görüntüsü tek başına zayıf bir dayanaktır; yanına kaydın alındığı tarih, saat ve kaynak adres eklenmelidir.
- İhlali duyuran bildirim, e-posta veya duyuru metninin tam hâli
- Sızan verinin hangi hesaba ait olduğunu gösteren eşleştirme (üyelik numarası, kayıt tarihi, kullanılan e-posta)
- İhlal sonrası gelen şüpheli giriş uyarıları, doğrulama kodu mesajları, çağrı kayıtları
- Varsa maddi zarara ilişkin banka veya ödeme kuruluşu dökümü
Aynı olay, birbirinden bağımsız üç yol
Veri ihlallerinde en sık karşılaşılan usul hatası, tek bir başvurunun bütün sonuçları doğuracağı beklentisidir. Oysa ceza soruşturması Cumhuriyet başsavcılığında yürür; verinin hukuka aykırı işlenmesine ilişkin idari inceleme KVKK ve 6698 çerçevesinde Kişisel Verileri Koruma Kurumu nezdinde yapılır; sızan içeriğin internetten kaldırılması ise 5651 kapsamında ayrı bir usule tabidir. Bu yolların süreleri, tarafları ve sonuçları farklıdır. Savcılığa yapılan duyuru, idari başvuru süresini durdurmaz.
Dijital delilin ispat değerini düşüren tipik hatalar
Elde edilen verinin nasıl toplandığı, çoğu zaman ne bulunduğu kadar önemlidir. Başkasına ait bir hesaba izinsiz girilerek elde edilen kayıt, hem ispat değeri tartışmalı hâle gelir hem de bildireni ayrı bir soruşturmanın konusu yapabilir. Aynı şekilde, telefondaki verinin silinmesi, cihazın onarıma verilmesi veya uygulamanın yeniden kurulması, log kayıtlarının kaybına yol açar.
Dilekçeyi soyut şikâyet değil, somut fiil üzerine kurmak
Duyuru metninde mağduriyet anlatısı yerine fiil sıralaması tercih edilmelidir: hangi tarihte hangi sisteme erişildiği, verinin nereye taşındığı, sonrasında hangi işlemin yapıldığı. Ayrıca soruşturma makamından istenmesi beklenen araştırma kalemleri açıkça yazılmalıdır; trafik kayıtlarının ilgili sağlayıcıdan celbi, ödeme hareketlerinin araştırılması ve cihaz üzerinde inceleme talebi bunların başında gelir.
Zamanla yarışan iş sırası
Sağlayıcılarda tutulan kayıtlar sınırsız süre saklanmaz. Bu nedenle celp taleplerinin, henüz kayıtlar mevcutken yapılması gerekir. Başvuru sırası kurulurken, hangi adımın diğerinin çıktısına ihtiyaç duyduğu da gözetilmelidir.
Buradaki açıklamalar genel nitelikte olup her ihlalin teknik yapısı ve zamanlaması farklıdır. Kendi dosyanızda hangi yolun önce işletileceğine karar vermeden önce, kayıtları bir hukukçuyla birlikte gözden geçirmenizde yarar vardır.