Sosyal medya, e-posta veya banka hesabının ele geçirilmesinde mağdurun ilk refleksi genellikle hesabı kurtarmak olur. Oysa aynı anda yapılması gereken ikinci bir iş vardır: olayın izlerini, sonradan tartışılmayacak biçimde kayıt altına almak. TCK 243-245 kapsamındaki soruşturmalarda delil zincirinin kopması, failin belirlenmesini fiilen imkânsız hâle getirebilir.
İlk yirmi dört saatte yapılması gerekenler
- Hesabın güvenlik ayarları bölümündeki oturum ve cihaz geçmişi, tarih ve saat görünecek biçimde kaydedilir.
- Sağlayıcıdan gelen güvenlik uyarısı e-postaları ve doğrulama mesajları silinmeden saklanır.
- Ele geçirilen hesap üzerinden gönderilen mesaj, paylaşım veya para transferi kayıtları toplanır.
- Kullanılan cihazda tarama ve temizlik yapılmadan önce durumu tespit edilir; aceleyle yapılan format işlemi delili yok eder.
Delil zincirini ayakta tutan üç unsur
Dijital delilde tartışılan konu çoğunlukla içeriğin doğruluğu değil, o içeriğin nereden geldiği ve değiştirilip değiştirilmediğidir. Bu nedenle kaydın alındığı cihaz, kaydın alınma zamanı ve kayda kimin eriştiği belirlenebilir olmalıdır. Ekran görüntülerinin yanına ham dosyaların, uygulama içi indirilebilir veri paketlerinin ve sağlayıcı yazışmalarının eklenmesi, zinciri güçlendirir.
Sağlayıcıdan gelmesi gereken kayıtlar
Failin belirlenmesi için gereken bağlantı kayıtları mağdurun elinde bulunmaz; bunlar yer ve erişim sağlayıcılarında tutulur ve 5651 çerçevesindeki saklama düzenine tabidir. Kayıtların sınırlı süreyle saklandığı dikkate alındığında, celp talebinin gecikmesi soruşturmayı sonuçsuz bırakabilir. Bu nedenle şikâyet dilekçesinde hangi sağlayıcıdan hangi tarih aralığı için kayıt istendiği açıkça belirtilmelidir.
Ceza yolu ile veri koruma yolunu karıştırmamak
Hesabın ele geçirilmesi ceza soruşturmasının konusudur ve yetkili makam Cumhuriyet başsavcılığıdır. Ele geçirilen hesap üzerinden kişisel verilerin bir kuruluş tarafından hukuka aykırı biçimde işlenmesi söz konusuysa, KVKK çerçevesinde ayrı bir idari başvuru gündeme gelir. Paylaşılan içeriğin kaldırılması ise yine ayrı bir usulle istenir. Tek dilekçeyle üç sonucun birden alınacağı beklentisi, en sık rastlanan usul hatasıdır.
Karşı tarafın savunmasını önceden okumak
Bu tür dosyalarda savunma genellikle hesabın mağdurun ihmali sonucu ele geçirildiği ya da işlemlerin mağdurun bilgisiyle yapıldığı yönünde kurulur. Bu nedenle mağdurun kendi cihaz ve şifre yönetimine ilişkin kayıtlar, itiraz beklenmeden dosyaya konulmalıdır.
Bu içerik yol gösterici niteliktedir; olayın teknik yapısı ve kullanılan platformun kayıt politikası, izlenecek sırayı değiştirebilir. Kayıtları toplarken bir hukukçuya danışmanız faydalı olacaktır.