Yapay zekâ ile üretilmiş sahte görüntü ve ses kayıtlarında zamanla yarışılır. İçerik birkaç saat içinde çoğalır, kaynak hesap kapanır ve sonradan yapılan tespit çoğu zaman kopyayı gösterir, ilk yayını değil. TCK'nın bilişim suçlarına ilişkin hükümleri, 5651 ve KVKK bir arada işletilirken, kanıtın nasıl sabitlendiği tazminat talebinin kaderini belirler.
İlk Saatlerde Yapılması Gerekenler
Ekran görüntüsü tek başına zayıf bir delildir; adres satırı, tarih, saat ve etkileşim sayıları görünmeden alınan görüntüler tartışmaya açıktır. Bunun yerine içeriğin bulunduğu tam adres, yayın tarihi, hesap bilgileri ve varsa arşiv kaydı birlikte saklanmalı; mümkünse tespit noter aracılığıyla veya mahkemeden delil tespiti istenerek belgelenmelidir. Dosya indirilirken üstverilerin korunması, sonraki teknik incelemede içeriğin üretim izlerinin araştırılabilmesi bakımından değerlidir.
Erişim Engelleme ile Tazminat Aynı Yol Değildir
Burada başvurunun yönlendirilmesi kritiktir. Kişilik haklarını ihlal eden içeriğin yayından kaldırılması ve erişimin engellenmesi talebi, 5651 kapsamında kendi usulüne göre sulh ceza hâkimliğine yöneltilir ve hızlı sonuç alınması amaçlanır. Aynı fiil suç oluşturuyorsa şikâyet cumhuriyet başsavcılığına yapılır. Maddi ve manevi tazminat talebi ise bu iki yolun hiçbirinin içinde karara bağlanmaz; ayrı bir hukuk davası gerektirir. Kişisel verinin hukuka aykırı işlenmesi boyutu varsa, önce veri sorumlusuna başvurulup ardından Kişisel Verileri Koruma Kurulu'na şikâyet edilmesi gereken bir dördüncü hat daha vardır. Bu dört hat ayrı ayrı işletilmediğinde, hızlı sonuç alınan yerde tazminat, tazminat davasında ise içeriğin kaldırılması sonucu elde edilemez.
Failin Belirlenmesi
- Yayının yapıldığı hesap ve profil bilgilerinin kayıt altına alınması
- İçeriğin yayıldığı ikincil hesap ve grupların listelenmesi
- Varsa tehdit veya şantaj içeren mesajların bütünüyle saklanması
- Ödeme talebi geldiyse iletilen hesap ve cüzdan bilgileri
Manevi Tazminatı Somutlaştırmak
Talep edilen tutarın gerekçesi de belgelenmelidir. İçeriğin ulaştığı kitle, mesleki alanda yarattığı sonuçlar, sağlık başvuruları ve varsa gelir kaybı ayrı başlıklar hâlinde gösterildiğinde, takdir edilen tutarın gerekçesi güçlenir.
Bu açıklamalar genel bilgilendirmeye yöneliktir. İçeriğin yayıldığı platform ve olayın gelişimi izlenecek adımları değiştirebileceğinden, gecikmeden bir hukukçuyla görüşülmesinde yarar vardır.