Bir veri ihlalinin ardından mağdurun önünde tek bir yol değil, birbirine paralel ilerleyen birkaç yol bulunur. Sisteme yetkisiz erişim ve verinin ele geçirilmesi TCK 243-245 kapsamında ceza hukuku boyutunu doğururken, verinin internette yayılması 5651 sayılı Kanun'un öngördüğü tedbirleri, veri sorumlusunun yükümlülük ihlali ise KVKK sürecini gündeme getirir. Tazminat talebi ise bunlardan bağımsız biçimde kendi ispat düzenine sahiptir.
İlk 72 Saatte Yapılması Gereken: Delili Dondurmak
Dijital delilin en büyük düşmanı zamandır. İhlalin fark edildiği anda ekran görüntüsü almak yeterli değildir; içeriğin bulunduğu bağlantı adresi, tarih ve saat bilgisi, varsa gönderen hesap bilgileri ve sunucu yanıtları birlikte kayda alınmalıdır. İçeriğin kaldırılma ihtimali yüksek olduğundan noter aracılığıyla tespit yaptırmak ya da mahkemeden delil tespiti istemek pratik bir güvence sağlar. Cihazda inceleme yapılacaksa cihazın kullanımına ara verilmesi, üzerine yazma riskini azaltır.
Zararı Tazminata Dönüştüren Belgeler
- İhlal bildirimi ve veri sorumlusuyla yapılan yazışmalar
- Banka, operatör veya platformdan alınan işlem ve erişim kayıtları
- Kimlik bilgisinin kötüye kullanımını gösteren başvuru ve tespitler
- Doğrudan doğan masrafların faturaları
- Manevi zarar bakımından başvuru ve rapor kayıtları
Dört Ayrı Merci, Dört Ayrı Dilekçe
Bu alanda yanlış merciye başvuru riski, yolların birbirine karıştırılmasından doğar. Suç duyurusu Cumhuriyet başsavcılığına yapılır; içeriğin erişime engellenmesi talebi kendi özel usulüne tabidir; veri sorumlusunun yükümlülüğüne ilişkin şikâyet ise kanunun öngördüğü şekilde önce veri sorumlusuna başvuru şartını taşır. Tazminat talebi ise hukuk mahkemesinde ileri sürülür. Tek bir dilekçeyle bütün sonuçları elde etme beklentisi, çoğu zaman hiçbirinin süresinde yapılmamasıyla sonuçlanır.
Sorumluyu Belirlemekte Zincir Analizi
Veri birden fazla aktörün elinden geçtiğinde sorumluluğun kimde olduğu tartışmalı hâle gelir. Sözleşmeler, hizmet alım ilişkileri ve teknik altyapının kimin kontrolünde olduğu incelenerek bir sorumluluk zinciri çıkarılmalıdır. Zincirdeki halkaların her biri için ayrı delil klasörü tutulması, sonraki aşamada talep yöneltilecek kişinin doğru belirlenmesini kolaylaştırır.
Son Söz
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; ihlalin kapsamı ve verinin türü izlenecek yolları değiştirebilir. Dijital delilleriniz bozulmadan bir hukukçuya başvurmanız süreç açısından belirleyici olabilir.