Sosyal medya, e-posta veya banka hesabının ele geçirilmesi olaylarında sonucu belirleyen şey, olaydan sonraki ilk saatlerde yapılanlardır. TCK'nın bilişim sistemlerine ilişkin hükümleri, 5651 sayılı Kanun ve KVKK çerçevesinde bu rehber, delil zincirinin nasıl kurulacağını ve hangi başvurunun nereye yapılacağını anlatır.
İlk Saatlerde Yapılacaklar
- Hesabın erişim geçmişi, giriş yapılan cihaz ve konum bilgileri ekran görüntüsüyle kaydedilir.
- Platformun gönderdiği güvenlik uyarısı e-postaları silinmeden arşivlenir.
- Kendi cihazınızdaki zararlı yazılım şüphesi için inceleme yapılır; cihaz sıfırlanmadan önce yedeği alınır.
- Hesap üzerinden üçüncü kişilere mesaj gönderildiyse, bu kişilerden ekran görüntüsü istenir.
Delil Zinciri Neden Kırılır?
Bilişim dosyalarında en sık görülen sorun, delilin var olmaması değil, güvenilirliğinin tartışmalı hale gelmesidir. Ekran görüntüsünün tarih bilgisi olmadan alınması, cihazın olaydan sonra sıfırlanması ve kayıtların yalnızca sözlü olarak anlatılması, dosyanın gücünü doğrudan zayıflatır. Bu nedenle her kayıt, alındığı tarih ve kaynağıyla birlikte tutulmalıdır.
Hangi Başvuru Nereye Yapılır?
- Suç duyurusu: Cumhuriyet başsavcılığına yapılır; hesabın ele geçirilmesi ve varsa maddi zarar birlikte anlatılır.
- İçeriğin kaldırılması: 5651 sayılı Kanun çerçevesindeki talepler sulh ceza hâkimliğine yöneltilir ve içerik adresleri tek tek gösterilir.
- Veri sorumlusuna başvuru: kişisel verilerin hukuka aykırı işlenmesi söz konusuysa, KVKK çerçevesinde önce ilgili kuruluşa başvurulur.
- Maddi zarar: tazminat talebi ayrı bir hukuk davasının konusudur; ceza dosyası tek başına zararı gidermez.
Trafik Kayıtlarının Saklama Süresi
Bağlantı ve işlem kayıtları süresiz saklanmaz. Gecikmiş bir başvuruda, failin tespitine yarayacak kayıtlar silinmiş olabilir. Bu nedenle hesabın ele geçirildiğinin fark edildiği gün, kayıtların muhafazasına yönelik talebin dosyaya girmesi, sonraki tüm aşamaların önünü açar.
Değerlendirme
Bilişim dosyalarında zaman, delilin kendisi kadar değerlidir. Olayı fark ettiğiniz anda kayıtları koruyup, hangi başvuruyu hangi mercie yapacağınızı bir hukukçuyla belirlemeniz sonucu doğrudan etkiler. Buradaki açıklamalar genel bilgi niteliğindedir.