İnternette yayımlanan bir içerik nedeniyle hak ihlaline uğrayan kişinin elinde birden fazla yol vardır; ancak bu yolların amaçları ve sonuçları farklıdır. 5651 sayılı Kanun içeriğin çıkarılması ve erişimin engellenmesi usullerini düzenlerken, fiil aynı zamanda suç oluşturuyorsa TCK'nın bilişim sistemlerine ilişkin 243-245. maddeleri gündeme gelebilir. İçerik kişisel veri niteliğindeyse KVKK kapsamındaki başvuru yolu ayrıca işletilebilir.
Amacı Belirlemeden Yol Seçilmez
- İçeriğin görünürlükten çıkarılması isteniyorsa 5651 kapsamındaki usul ve sulh ceza hâkimliği yolu öne çıkar.
- Failin cezalandırılması hedefleniyorsa yapılması gereken, cumhuriyet başsavcılığına şikâyettir.
- Maddi ve manevi zararın giderilmesi isteniyorsa hukuk mahkemesinde ayrı bir dava açılır.
- Arama sonuçlarından çıkarılması talep ediliyorsa, içeriğin kaynağı ile arama motoru bakımından ayrı başvurular gerekir.
Bu yollar birbirinin alternatifi değildir ve biri diğerinin sonucunu doğurmaz. Erişim engeli kararı alınması failin cezalandırılmasını sağlamaz; şikâyette bulunulması da içeriğin yayından kalkması anlamına gelmez.
Delilin Kaybolmadan Sabitlenmesi
Bu alanda en kritik adım, içeriğin kaybolmadan kayıt altına alınmasıdır. Ekran görüntüsü tek başına zayıf kalabilir; bağlantı adresinin tam hâli, yayın tarihi, hesap bilgileri ve mümkünse sayfanın kaynak kodu birlikte saklanmalıdır. Yayın kaldırılmadan önce noter tespiti veya HMK kapsamında delil tespiti yoluna başvurulması, sonraki tüm aşamaların temelini güçlendirir. Delil sabitlenmeden yapılan başvurularda, içerik yayından kalktığında ispat sorunu ortaya çıkar.
Uyar-Kaldır Basamağı
- İçerik sağlayıcıya veya yer sağlayıcıya, hak ihlalini ve bağlantıyı gösteren yazılı başvuru yapılır.
- Başvurunun tarihi ve varsa referans numarası kayıt altına alınır.
- Cevap gelmez veya içerik kaldırılmazsa, yargısal yola geçilir.
- Karar alınması hâlinde uygulanmasının takibi ayrıca yapılır; karar kendiliğinden her platformda uygulanmayabilir.
Kapsamı Doğru Çizmek
Talep edilen tedbirin kapsamı, hem kabul edilebilirliğini hem uygulanabilirliğini belirler. Bütün bir siteye yönelik geniş talepler yerine, ihlale konu belirli bağlantıların gösterilmesi tercih edilmelidir. Aynı içerik farklı adreslerde çoğaldığında, bunların da ayrıca listelenmesi gerekir.
İnternet uyuşmazlıklarında zaman doğrudan zarar doğurur; içeriğin yayılma hızı arttıkça geri alınabilirlik azalır. Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. İhlalin türüne göre izlenecek yol değişeceğinden, delilleri sabitledikten hemen sonra hukuki değerlendirme almanız önerilir.