Yapay zekâ ile üretilen sahte görüntü ve ses kayıtları, mağdur açısından tek bir hukuki sorun doğurmaz. Aynı içerik hem kişilik hakkı ihlali, hem kişisel veri ihlali, hem de duruma göre suç teşkil edebilir. Bu nedenle deepfake dosyalarında ilk kritik karar, hangi başvurunun hangi mercie yapılacağıdır.
İçerik Yayında Kaldıkça Zarar Büyür
Bu tür dosyalarda zaman, delilin aleyhine işler. İçerik silindiğinde ispat güçleşir, silinmediğinde zarar yayılır. Bu nedenle iki iş paralel yürütülmelidir: bir yandan içeriğin kaldırılması istenirken, diğer yandan içeriğin mevcut hâli usulüne uygun biçimde tespit edilmelidir. URL, yayın tarihi, hesap bilgisi ve erişim sayısı içeren ekran kayıtları ile noter veya adli tespit yolları birlikte değerlendirilir.
Dört Ayrı Kapı, Dört Ayrı Sonuç
- Platforma başvuru: içeriğin barındırıcısına yapılan bildirimdir; hızlıdır ancak bağlayıcı bir yargısal karar üretmez.
- Sulh ceza hâkimliği: 5651 sayılı Kanun kapsamında içeriğin çıkarılması ve erişimin engellenmesi talepleri buraya yöneltilir.
- Cumhuriyet başsavcılığı: TCK kapsamındaki suçlar ile bilişim sistemlerine ilişkin TCK 243-245 hükümleri bakımından soruşturma bu makam eliyle yürür.
- Kişisel Verileri Koruma Kurulu: içerikte yer alan biyometrik nitelikteki veriler bakımından KVKK yolu işletilir; ancak öncesinde veri sorumlusuna başvuru şartı aranır.
En Sık Yapılan Mercii Hatası
Uygulamada mağdurlar sıklıkla tüm taleplerini tek bir dilekçede birleştirir. Erişimin engellenmesi talebiyle tazminat talebi aynı metinde yer aldığında, her iki talep de gecikir. Aynı şekilde, doğrudan Kurul'a yapılan şikâyet ön başvuru şartı sebebiyle incelenmeden iade edilebilir. Bir diğer hata, yurt dışı merkezli platformlara yapılan bildirimin tek başına yeterli sayılıp yargısal yolun hiç işletilmemesidir; platformun yanıt vermemesi hâlinde elde bağlayıcı bir karar bulunmaz.
Delil Paketinin Kurulması
- İçeriğin bulunduğu bağlantı adresleri eksiksiz listelenir; kopya yayınlar ayrı satır olarak kaydedilir.
- İçeriğin sahte olduğunu gösteren teknik unsurlar not edilir; gerekiyorsa teknik inceleme talebi baştan istenir.
- Mağdurun gerçek görüntü ve ses kayıtları karşılaştırma amacıyla dosyaya konur.
- Yayılma zinciri belgelenir: paylaşan hesaplar, tarih ve etkileşim verileri.
Kaldırma Sonrası Aşama
İçeriğin kaldırılması dosyayı bitirmez. Kişilik hakkı ihlaline dayalı manevi tazminat talebi adli yargıda ayrıca ileri sürülür; bu talep, erişim engeli kararından bağımsız yürür. Ayrıca aynı içeriğin farklı adreslerde yeniden yayımlanması hâlinde başvurunun yenilenmesi gerekebileceğinden, karar metninin kapsamı dikkatle okunmalıdır.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Dijital içerik dosyalarında delilin kısa sürede kaybolabilmesi nedeniyle, ilk tespit adımlarını gecikmeden ve bir hukukçunun yönlendirmesiyle atmanız önem taşır.