Bir veri ihlali yaşandığında mağdurun önünde tek değil, birbirinden bağımsız üç kanal vardır. Bu kanalların hangisinin ne sağladığı bilinmeden yapılan başvurular, çoğu zaman istenen sonucu vermeden dosyayı kapatır.
Üç Ayrı Kanal, Üç Ayrı Sonuç
Ceza soruşturması, bilişim sistemine girme, sistemi engelleme veya verileri hukuka aykırı biçimde ele geçirme fiillerini konu alır ve Türk Ceza Kanunu kapsamında yürütülür. İdari denetim yolu, veri sorumlusunun yükümlülüklerini ihlal edip etmediğini inceler ve idari yaptırım sonucunu doğurabilir. İnternet ortamındaki yayının kaldırılması ya da erişimin engellenmesi ise 5651 sayılı Kanun çerçevesinde ayrı bir taleptir. Biri diğerinin yerini tutmaz.
Suç Duyurusunun Yeri ve İçeriği
Suç duyurusu Cumhuriyet başsavcılığına yapılır; kolluk birimine verilen dilekçe de savcılığa iletilir. Dilekçede fiilin ne zaman fark edildiği, hangi hesabın veya sistemin etkilendiği, ihlalin nasıl anlaşıldığı somut olarak yazılmalıdır. Türk Ceza Kanunu'nun bilişim alanındaki suçları düzenleyen 243-245. maddeleri ile kişisel verilere ilişkin hükümleri farklı fiilleri karşıladığından, dilekçede olay anlatımının doğru yapılması nitelendirmeden daha önemlidir.
İçeriğin Kaldırılması ve Erişimin Engellenmesi
Sızdırılan veriler bir internet sitesinde yayımlanmışsa, ceza soruşturmasının sonucunu beklemek zarar büyütür. 5651 sayılı Kanun kapsamındaki kaldırma ve erişim engelleme talepleri, ceza dosyasından bağımsız olarak sulh ceza hâkimliğine yöneltilir. Bu talepte URL düzeyinde adres listesi ve ekran görüntülerinin doğrulanabilir biçimde sunulması belirleyicidir.
Dijital Delilde Merci Hatasının Bedeli
- Log kayıtlarının saklama süresi dolmadan talep iletilmemesi
- Ekran görüntülerinin tarih ve adres bilgisi olmadan sunulması
- Yalnızca idari şikâyet yapılıp ceza soruşturmasının hiç başlatılmaması
- Yayının kaldırılması talebini savcılık dosyasına gömüp hâkimliğe ayrıca başvurmamak
Eşzamanlı Yürütme Mantığı
Etkili yol, üç kanalı sıralı değil eşzamanlı işletmektir: delillerin kaybolmadan tespiti, yayının durdurulması ve ceza soruşturmasının başlatılması aynı hafta içinde planlanmalıdır. İdari denetim başvurusu ise veri sorumlusunun kusurunun belgelenmesi bakımından sonraki tazminat talebine zemin hazırlar.
Yukarıdaki açıklamalar genel niteliktedir; ihlalin teknik yapısı ve etkilenen veri kategorisi izlenecek yolu değiştirebilir. Delil kaybı riski nedeniyle olayın hemen ardından hukuki destek almanız önerilir.