Sosyal medya, e-posta veya kurumsal bir hesabın ele geçirilmesi tek bir hukuki sonuç doğurmaz; aynı olay ceza soruşturması, içeriğin kaldırılması ve kişisel verilerin korunması olmak üzere birbirinden bağımsız üç hattı harekete geçirir. Bu hatların her birinin ayrı mercii ve ayrı ritmi vardır. Yanlış kapıya yapılan başvuru, hem işlemin gecikmesine hem de dijital izlerin kayba uğramasına yol açar.
Ceza Hattı: Şikâyetin Muhatabı Kimdir?
Bilişim sistemine girme ve sistemi engelleme, bozma, verileri yok etme fiilleri TCK'nın bilişim suçlarına ilişkin bölümünde düzenlenmiştir. Bu fiillerin soruşturulması Cumhuriyet başsavcılıklarının görevidir; platformun kendi şikâyet formu, hesabın kurtarılmasına yarasa da hukuken bir şikâyet değildir. Yetki bakımından suçun işlendiği yer esas alınır; bilişim suçlarında bu nokta tartışmalı olabildiğinden, mağdurun bulunduğu yer savcılığına yapılan başvurunun ilgili yere gönderilmesi olağandır. Önemli olan başvurunun bir kayıt numarası üretmesidir.
İçerik ve Erişim Hattı: Sulh Ceza Hâkimliği
Ele geçirilen hesap üzerinden kişilik hakkını ihlal eden paylaşımlar yapılmışsa, içeriğin çıkarılması veya erişimin engellenmesi için 5651 sayılı Kanun çerçevesinde sulh ceza hâkimliğine başvurulur. Bu talebin soruşturma dosyasının sonuçlanmasını beklemesi gerekmez; iki süreç paralel yürür. Savcılıktan içerik kaldırılmasını, hâkimlikten fail tespitini istemek, iki merciin de kendi görev alanı dışında kaldığı gerekçesiyle sonuçsuz kalır.
Veri Hattı: İhlal Bir Şirketten Kaynaklanıyorsa
Hesabın ele geçirilmesi bir hizmet sağlayıcının güvenlik zafiyetinden doğmuşsa, KVKK kapsamında veri sorumlusuna başvuru ve ardından Kurul'a şikâyet yolu açıktır. Bu yol, faili cezalandırmaz; veri sorumlusunun yükümlülüklerini denetletir. Maddi ve manevi zararın tazmini ise adli yargıda ayrıca talep edilir.
Delil Zincirini Ayakta Tutmak
Dijital delilin değeri, elde ediliş biçimine ve bütünlüğüne bağlıdır. Ekran görüntüsü tek başına zayıftır; yanına aşağıdaki kayıtların eklenmesi zinciri güçlendirir:
- Giriş ve oturum kayıtları, tarih-saat ve IP bilgisi içeren bildirim e-postaları
- Platformdan alınan hesap etkinlik dökümü ve kurtarma yazışmaları
- Cihaz üzerinde değişiklik yapılmadan alınan yedek ve karma değeri
- Zarar doğuran işlemlere ilişkin banka veya ödeme kayıtları
Kayıtların saklama süreleri sınırlıdır; başvurunun gecikmesi çoğu zaman delilin kendisini ortadan kaldırır. Bu nedenle merci tartışması bitirilmeden önce delilin dondurulması gerekir.
Sıralama Neden Önemli
Uygulamada en verimli sıra, delilin muhafazası, ardından savcılık başvurusu, gerekiyorsa eş zamanlı erişim engelleme istemi ve veri sorumlusuna yönelik başvuru şeklinde kurulur. Her adımın kendi evrakı ayrı tutulmalı, tek bir dilekçeyle üç ayrı sonucun alınabileceği varsayılmamalıdır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; olayın teknik ayrıntıları ve zararın niteliği izlenecek yolu değiştirebileceğinden, somut durumda hukuki destek almanız uygun olur.