Oltalama saldırısına uğrayan kişinin ilk saatlerde verdiği kararlar, dosyanın sonraki seyrini belirler. Kimlik bilgileri ele geçirilmiş, banka hesabına erişilmiş veya sahte bir siteye veri girilmiş olabilir. Bu tabloda tek bir başvuru değil, birbirinden bağımsız birkaç merci söz konusudur ve bunların karıştırılması hem delil kaybına hem de süre kaybına yol açar.
Ceza Soruşturması: Savcılık Kanadı
Bilişim sistemine hukuka aykırı erişim, sistemi engelleme veya banka ve kredi kartlarının kötüye kullanılması Türk Ceza Kanunu kapsamında suç oluşturur. Bu iddiaların muhatabı Cumhuriyet başsavcılığıdır; kolluğa yapılan ihbar da savcılığa iletilir. Yer bakımından yetki tartışmalı olsa bile başvurunun yapılmış olması önemlidir: yetkisiz savcılık evrakı yetkili yere gönderir, ancak hiç başvurulmaması geçen zamanın telafisini imkânsız kılar.
Erişimin Engellenmesi Ayrı Bir Yoldur
Sahte site, klon uygulama veya kişilik hakkını ihlal eden içerik söz konusuysa 5651 sayılı Kanun çerçevesinde erişimin engellenmesi talebi gündeme gelir. Bu talebin muhatabı savcılık değil, sulh ceza hâkimliğidir. Aynı dilekçede hem cezai şikâyet hem erişim engeli istenmesi, iki talebin de gecikmesine neden olabilir. İçerik kaldırma için ayrıca ilgili platforma yapılan bildirimler ise idari veya sözleşmesel bir yoldur ve yargısal başvurunun yerini tutmaz.
Kişisel Veri İhlali Boyutu
Verilerin bir şirketin zafiyetinden sızdığı düşünülüyorsa 6698 sayılı Kanun kapsamında veri sorumlusuna başvuru ve ardından Kişisel Verileri Koruma Kurulu'na şikâyet yolu işler. Bu yol, ceza soruşturmasından bağımsızdır ve kendi süre rejimine tabidir. Kurul kararına karşı açılacak dava ise idari yargıda görülür; aynı olaydan doğan tazminat talebi adli yargıda kalır.
Delil Zincirini Ayakta Tutan Uygulamalar
- Sahte mesaj ve e-postalar silinmeden, başlık bilgileri görünecek şekilde saklanır; ekran görüntüsü tek başına zayıf kalabilir.
- Banka ve ödeme kuruluşu kayıtları, işlem saatleri ve alıcı hesap bilgileri yazılı olarak talep edilir.
- Cihaz üzerinde inceleme yapılacaksa cihaz kurcalanmadan teslim edilir; format ve uygulama silme, sonradan telafi edilemeyen kayıplar doğurur.
- Zaman damgası taşıyan kayıtlar ile mağdurun anlatımı arasındaki uyum önceden kontrol edilir.
Paranın Takibi ve Zaman Baskısı
Havale veya kart işlemiyle çıkan tutarın izlenmesi, saatler içinde alınacak tedbirlere bağlıdır. Bu nedenle şikâyet dilekçesinde yalnızca fiilin anlatımı değil, hesap hareketlerinin durdurulmasına yönelik somut talep de yer almalıdır. Talebin belirsiz bırakılması, dosyanın olağan sırasına düşmesine yol açabilir.
Yukarıdaki çerçeve genel bilgilendirme amacı taşır. Saldırının teknik biçimi, mağdurun sıfatı ve zararın niteliği başvurulacak mercii değiştirebileceğinden, olayın kendi verileri üzerinden hukuki değerlendirme yapılması önerilir.