İnternette yayımlanan bir içerik hem kişilik hakkını ihlal ediyor hem de suç teşkil ediyor olabilir. Bu iki yön farklı sonuçlar doğurur ve farklı mercilerden istenir: içeriğin yayından kaldırılması ile failin cezalandırılması aynı dilekçeyle sağlanmaz. TCK 243-245, 5651 ve KVKK ekseninde ilerleyen dosyalarda en pahalı hata, tek bir başvuruyla her iki sonucun birden elde edileceği varsayımıdır.
İki Ayrı Yol, İki Ayrı Sonuç
Erişimin engellenmesi ve içeriğin çıkarılması talebi, 5651 sayılı Kanun çerçevesinde sulh ceza hâkimliğinden istenir. Buna karşılık bilişim sistemine hukuka aykırı erişim, sistemi engelleme veya verileri bozma gibi fiiller yönünden yürütülecek soruşturma, Cumhuriyet başsavcılığına yapılacak suç duyurusuyla başlar. Savcılığa verilen dilekçe içeriği yayından kaldırmaz; hâkimlikten alınan tedbir kararı da faili cezalandırmaz.
Hangi Talep Nereye
- İçeriğin çıkarılması / erişimin engellenmesi: sulh ceza hâkimliği.
- Bilişim suçlarına ilişkin soruşturma: Cumhuriyet başsavcılığı.
- Kişisel verinin hukuka aykırı işlenmesi: KVKK kapsamında önce veri sorumlusuna, ardından Kişisel Verileri Koruma Kurulu'na şikâyet.
- Maddi ve manevi tazminat: hukuk mahkemesinde açılacak dava.
Delil Kaybını Önleyen İlk 48 Saat
Dijital içerik hızla silinebildiği için başvurudan önce içeriğin tespiti kritik önemdedir. Ekran görüntüsü tek başına zayıf kalabilir; bağlantı adresi, yayın tarihi, hesap bilgisi ve erişim zamanı birlikte kayıt altına alınmalıdır. Noter aracılığıyla tespit ya da e-tespit hizmetleri, içerik sonradan kaldırılsa bile başvurunun konusuz kalmasını önler.
Yanlış Merciye Başvurunun Yarattığı Gecikme
Suç duyurusu dosyası savcılıkta beklerken içerik yayında kalmaya devam eder ve zarar büyür. Tersine, yalnızca erişim engeli alınan dosyalarda fail hakkında hiçbir soruşturma yürümediği için aynı içerik başka adreslerde yeniden yayımlanabilir. Doğru strateji, iki yolun eşzamanlı ve birbirine referans verecek şekilde işletilmesidir: hâkimlik kararı suç duyurusuna ek yapılır, soruşturmada elde edilen IP ve abone bilgileri ise tazminat davasında kullanılır.
Başvuru Metninde Aranan Netlik
- Hangi bağlantı adresindeki hangi ifadenin hangi hakkı ihlal ettiği tek tek gösterilir.
- Talep, içeriğin tamamı yerine ihlal oluşturan kısımla sınırlandırılarak orantılı kurulur.
- Yer sağlayıcı ile içerik sağlayıcı ayrımı yapılır.
- Karar sonrası uygulamanın takibi için bildirim adresleri eklenir.
Bilişim uyuşmazlıklarında hız ile isabet birlikte gitmelidir; aceleyle yanlış mercie verilen dilekçe, hem zaman hem delil kaybettirir. Yayının kapsamı geniş ya da fail belirsizse, başvuru stratejisini kurmadan önce hukuki değerlendirme almanız önerilir. Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır.