Kişisel verilerin bir platform üzerinden sızdırılması ya da izinsiz yayılması hâlinde mağdurun karşısına aynı anda birden çok yol çıkar: platformun kendi başvuru mekanizması, idari şikayet ve ceza soruşturması. Bu yolların sırası doğru kurulmazsa, hem içerik kalıcı hâle gelir hem de delil olarak kullanılabilecek kayıtlar silinir. Aşağıda bu sıralamanın nasıl planlanacağı anlatılmaktadır.
İlk Saat: Delili Sabitleme
Bilişim uyuşmazlıklarında delil, müdahale edilmediğinde bile kendiliğinden kaybolabilir. Bu nedenle başvurudan önce yapılması gereken iş, mevcut durumu kayıt altına almaktır.
- İçeriğin tam adresi, kullanıcı adı ve yayın tarihi ekran görüntüsüyle birlikte alınmalıdır.
- Ekran görüntüsü tek başına zayıf kalabileceğinden, noter aracılığıyla tespit yaptırılması ispat gücünü artırır.
- Kendisine ulaşan bildirim, e-posta veya sistem uyarısı varsa başlık bilgileriyle birlikte saklanmalıdır.
- İhlalin kaynağı bir hizmet sağlayıcıysa, sözleşme ve hizmet kayıtları ayrı bir klasörde toplanmalıdır.
Platform Başvurusu ve 5651 Yolu
5651 sayılı Kanun, içerik nedeniyle hakları ihlal edilen kişiye içerik veya yer sağlayıcısına doğrudan başvurma imkânı tanır. Sonuç alınamaması hâlinde sulh ceza hâkimliğinden içeriğin çıkarılması veya erişimin engellenmesi talep edilebilir. Bu yol, içeriğin yayılmasını durdurmaya yöneliktir; tazminat veya cezai sorumluluk bu dosyanın konusu değildir.
Üç Yolu Karıştırmamak
- İdari yol: Veri sorumlusunun yükümlülüklerine aykırılık iddiası, kişisel verilerin korunması mevzuatı kapsamında Kurula taşınır. Bu başvuru öncesinde veri sorumlusuna yazılı başvuru yapılması gerekir.
- Ceza yolu: Sisteme hukuka aykırı erişim, verileri hukuka aykırı ele geçirme veya yayma gibi fiiller TCK 243-245 ve ilgili maddeler kapsamında Cumhuriyet başsavcılığına şikayet konusudur.
- Hukuk yolu: Kişilik haklarının ihlali nedeniyle maddi ve manevi tazminat talepleri genel mahkemelerde ileri sürülür.
En sık yapılan hata, tek bir dilekçeyle her üç sonucu birden istemektir. Kurul ceza vermez, savcılık idari yaptırım uygulamaz, sulh ceza hâkimliği tazminata hükmetmez. Yanlış mercie yöneltilen talep sadece reddedilmez; içeriğin kaldırılması gereken kısa dönem de bu sırada tükenir.
Trafik Kayıtlarının Saklama Süresi
Bilişim dosyalarında failin tespiti çoğu zaman bağlantı kayıtlarına dayanır ve bu kayıtlar sınırsız süreyle tutulmaz. Bu nedenle şikayetin gecikmesi, teknik olarak tespit imkânını tümüyle ortadan kaldırabilir. Şikayet dilekçesinde, hangi sağlayıcıdan hangi tarih aralığına ilişkin kayıt istenmesi gerektiğinin açıkça belirtilmesi, soruşturmanın hızlanmasına yardımcı olur.
Genel Uyarı
Yukarıdaki bilgiler genel niteliktedir. İhlalin kapsamı, verinin türü ve sağlayıcının yurt içinde bulunup bulunmaması izlenecek yolu değiştirebileceğinden, somut olayınız için bir hukukçuya danışmanız önerilir.