Kişisel verilerin ele geçirilmesi ya da yayılması durumunda mağdurun önünde birbirinden bağımsız üç kanal vardır: ceza soruşturması, idari denetim ve tazminat davası. Bunlar birbirinin yerine geçmez ve biri diğerinin sonucunu beklemeden yürütülebilir. Yanlış kanala yapılan başvuru ise, teknik delillerin kaybolduğu bu tür dosyalarda geri dönülemez sonuçlar doğurur. Aşağıda TCK'nın bilişim ve özel hayata ilişkin hükümleri, 5651 ve KVKK ekseninde bu harita çıkarılmaktadır.
İlk Saat: Delilin Uçucu Olduğunu Unutmayın
Bilişim kaynaklı ihlallerde log kayıtları ve sunucu verileri sınırlı süre saklanır. Bu nedenle başvurudan önce yapılacak ilk iş, mevcut olanı sabitlemektir:
- Ekran görüntülerinin tarih ve saat bilgisi görünecek şekilde alınması
- Bağlantı adreslerinin ve kullanıcı adlarının tam hâliyle kaydedilmesi
- E-posta başlık bilgilerinin ham metin olarak saklanması
- Cihaz üzerinde işlem yapılmaması; biçimlendirme veya silme yapılmaması
- Hizmet sağlayıcıya yapılan bildirimin ve alınan yanıtın kayıt altına alınması
Üç Kanal, Üç Farklı Muhatap
Suç oluşturan fiiller bakımından şikâyet Cumhuriyet başsavcılığına yapılır; sistemin hukuka aykırı erişimi, verilerin ele geçirilmesi ya da yayılması bu kapsamda değerlendirilir. Veri sorumlusunun yükümlülüklerini ihlal ettiği iddiası ise idari denetim kanalına, yani Kişisel Verileri Koruma Kurumu'na yöneltilir. Maddi ve manevi zararın giderilmesi talebi ise bu iki kanaldan hiçbirinde karara bağlanmaz; ayrı bir tazminat davası gerektirir.
Sıklıkla yapılan hata
Yalnızca kuruma başvurup sonucunu bekleyen mağdur, tazminat talebi bakımından zamanaşımı ve delil kaybı riskiyle karşılaşabilir. Aynı şekilde yalnızca savcılığa şikâyette bulunmak, içeriğin internetten kaldırılmasını sağlamaz.
İçeriğin Yayılmasını Durdurmak
Kişilik haklarını ihlal eden içeriğin erişime engellenmesi ve içerikten çıkarılması talebi, ayrı bir usule tabidir ve sulh ceza hakimliğine yöneltilir. Bu talep, tazminat davasından bağımsız olarak ve çok daha hızlı sonuç verecek şekilde ileri sürülebilir. Talepte, engellenmesi istenen adreslerin tam ve tek tek gösterilmesi gerekir; genel ifadelerle yapılan başvurular uygulanabilir bir karar doğurmaz.
Tazminat Talebinin Kurulması
- Zararın türünün belirlenmesi: itibar kaybı, ticari zarar, hesabın kötüye kullanılmasından doğan maddi kayıp
- Veri sorumlusunun teknik ve idari tedbir yükümlülüğünü ihlal ettiğine ilişkin dayanaklar
- İhlal ile zarar arasındaki nedensellik bağının anlatılması
- Kusur değerlendirmesinde ihlalin bildirilip bildirilmediği ve ne kadar sürede bildirildiği
- Talep edilen tutarın hangi kalemlerden oluştuğunun tabloya dökülmesi
Bilgilendirme
Bu içerik genel çerçeveyi tanıtmak amacıyla hazırlanmıştır. İhlalin gerçekleştiği sistem, verinin niteliği ve tarafların sıfatı izlenecek yolu değiştirebilir; delillerin hızla kaybolduğu bu alanda, olayın öğrenilmesinden hemen sonra hukuki destek alınması sonucu doğrudan etkiler.