Yapay zekâ ile üretilmiş sahte görüntü ve ses kayıtları, mağdurun itibarını saatler içinde zedeleyebiliyor. Bu tür dosyalarda kaybedilen ilk şey genellikle delildir: içerik yayından kaldırıldığında ya da hesap silindiğinde, ispat imkânı da beraberinde kaybolur. Bu rehber, deepfake içeriklerde delil zincirinin nasıl kurulacağına ve başvurunun hangi kanaldan yürüyeceğine odaklanır.
İlk Saatlerde Yapılması Gerekenler
Delil zinciri, içeriğin bulunduğu anda başlar. Ekran görüntüsü tek başına zayıf bir delildir; içeriğin bağlantı adresi, yayın tarihi, yayınlayan hesabın kimlik bilgileri ve erişim anı birlikte kayıt altına alınmalıdır. Video dosyasının kendisi indirilerek saklanmalı, dosyanın değiştirilmediğini gösterecek şekilde muhafaza edilmelidir. Mümkünse içeriğin tespiti için resmî tespit yolları kullanılmalıdır.
Üç Ayrı Kanal, Üç Ayrı Amaç
Deepfake mağduriyetinde tek bir başvuru yeterli olmaz; birbirini tamamlayan farklı kanallar vardır:
- Erişimin engellenmesi ve içeriğin yayından çıkarılması: 5651 sayılı Kanun çerçevesinde yürüyen, hızlı sonuç almaya yönelik yol.
- Ceza soruşturması: TCK kapsamında özel hayatın gizliliği, hakaret, müstehcenlik veya bilişim sistemlerine ilişkin suç tiplerinin somut olaya göre değerlendirilmesi.
- Kişisel verilerin korunması: Görüntü ve ses kişisel veri niteliğinde olduğundan, hukuka aykırı işleme yönünden KVKK kapsamında ayrı bir başvuru gündeme gelebilir.
Yanlış Kanal Seçiminin Sonucu
Sadece platforma bildirim yapıp beklemek, hukuki süreç açısından çoğu zaman zaman kaybıdır. Aynı şekilde, içeriğin kaldırılmasını sağlayacak hızlı yolu kullanmadan doğrudan tazminat sürecine odaklanmak, içeriğin yayılmaya devam etmesi anlamına gelir. Doğru yaklaşım, hızlı koruma tedbirini ve delil tespitini eşzamanlı yürütmek; ceza ve tazminat boyutunu bu zemin üzerine kurmaktır.
Failin Belirlenmesi ve Teknik İnceleme
Anonim hesaplardan yapılan paylaşımlarda fail, trafik kayıtları üzerinden tespit edilebilir. Ancak bu kayıtların saklanma süresi sınırlıdır; başvuru geciktikçe iz kaybolur. Ayrıca içeriğin yapay zekâ ile üretildiğinin ortaya konması için teknik inceleme talebi baştan dile getirilmelidir. İçeriğin sahteliği ispatlanmadan, mağdurun iddiası tartışmalı kalır.
Dosyayı Zayıflatan Yaygın Hatalar
- İçeriği paylaşan kişiyle mesajlaşıp delilleri karşı tarafa fark ettirmek.
- Görüntüyü kendi hesabından paylaşarak yayılmayı artırmak.
- Bağlantı adreslerini kaydetmeden yalnızca fotoğraf çekmek.
- Bildirimi yalnızca platform içi formla sınırlı tutup resmî başvuruyu ertelemek.
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır. Deepfake dosyalarında teknik ve hukuki adımlar iç içe geçtiğinden, olayın ilk gününde hukuki destek alınması sonuç üzerinde belirleyici olabilir.