Phishing yani oltalama vakalarında kayıp genellikle dakikalar içinde gerçekleşir; hukuki süreç ise saatler sonra başlar. Bu aradaki fark, delilin ne kadarının korunabildiğini belirler. TCK 243-245, 5651 sayılı Kanun ve KVKK'nın kesiştiği bu alanda platform-başvuru adımı ile ceza şikayeti birbirini tamamlar, birinin yerine geçmez.
İlk Saatlerde Korunması Gereken Dijital İz
Sahte sayfa kısa sürede kapatıldığı için önce görüntüsü alınmalıdır. Toplanması gerekenler: tam adres çubuğu görünen ekran görüntüleri, gelen e-postanın kaynak kodu ve başlık bilgileri, SMS gönderici bilgisi, uygulama bildirim kayıtları, işlem saatlerini gösteren banka hareketleri ve varsa doğrulama kodu mesajları. Ekran görüntüsü alınırken tarih ve saat bilgisinin görünür olması, sonradan yapılacak eşleştirmeyi kolaylaştırır.
Platform Başvurusu ile Ceza Şikayeti Arasındaki İş Bölümü
Sahte hesabın veya sayfanın kapatılması için ilgili servis sağlayıcıya yapılan bildirim, zararı durdurmaya yöneliktir ve ceza soruşturmasının yerine geçmez. Buna karşılık savcılığa yapılan şikayet, iletişim ve bağlantı kayıtlarının usulüne uygun biçimde elde edilmesini sağlayabilir. Erişimin engellenmesi veya içeriğin kaldırılması talebi ise 5651 kapsamında ayrı bir yol izler. Bu üç kanal aynı anda planlanmalı, hangi belgenin hangi kanala sunulacağı önceden ayrıştırılmalıdır.
Yanlış Kapıya Vurmanın Bedeli
Uygulamada en sık görülen hatalar şunlardır:
- yalnızca bankaya bildirim yapıp ceza şikayetini geciktirmek
- kişisel veri ihlali boyutunu atlayarak ilgili bildirim yolunu hiç kullanmamak
- içerik kaldırma talebini yetkisiz bir mercie yöneltip süre kaybetmek
- şikayeti soyut anlatımla verip hangi hesaba, hangi tarihte, ne kadar aktarıldığını göstermemek
Dijital Delilin Bütünlüğünü Korumak
Delilin ikna ediciliği, elde ediliş biçiminin tartışmasız olmasına bağlıdır. Cihaz üzerinde onarım veya sıfırlama yapılmamalı, kayıtlar özgün haliyle saklanmalı, kopyalar ayrı bir ortama alınmalıdır. Başkasına ait bir cihaza veya hesaba izinsiz erişerek elde edilen kayıtlar ise dosyaya güç katmak yerine ayrı bir hukuki sorun doğurabilir. Zararın karşılanmasına yönelik hukuk davası düşünülüyorsa, ceza dosyasındaki tespitlerle uyumlu bir zaman çizelgesi baştan hazırlanmalıdır.
Bu içerik genel bilgi paylaşımıdır; olayın teknik ayrıntısı izlenecek yolu değiştirir. Kayıplarınız devam ediyorsa vakit kaybetmeden hem ilgili kuruma bildirimde bulunmanız hem de bir hukukçuya danışmanız önerilir.