Bir sosyal medya, e-posta veya oyun hesabının ele geçirilmesi tek bir an değil, zincirleme bir olaydır: önce erişim sağlanır, ardından hesap üzerinden içerik yayımlanır, çoğu kez de kullanıcının çevresinden para istenir. Bu zincirin her halkası farklı bir delil türü ve farklı bir başvuru adresi doğurur. Uygulamadaki kayıpların önemli bir kısmı delilin hiç olmamasından değil, doğru delilin yanlış kapıya sunulmasından kaynaklanır.
Erişim anını belgeleyen kayıtlar
Bilişim sistemine girme ve sistemi engelleme fiillerine ilişkin TCK 243-245 hükümleri çerçevesinde yürütülen soruşturmalarda savcılığın aradığı ilk bilgi, erişimin ne zaman ve hangi bağlantı üzerinden gerçekleştiğidir. Şikâyetten önce şu kayıtlar toplanmalıdır:
- Platformun oturum geçmişi veya güvenlik bildirimleri ekranından alınan, tarih-saat ve bağlantı adresi içeren dökümler
- Şifre, e-posta veya telefon değişikliği ile iki adımlı doğrulamanın kapatıldığına dair bildirim iletilerinin başlık bilgileriyle birlikte ham hâli
- Hesap üzerinden gönderilen mesajların ve yayımlanan gönderilerin, adres satırı görünecek biçimde alınmış kayıtları
- Para talebi yapılmışsa banka veya ödeme kuruluşu hareket dökümü
Yalıtılmış bir ekran görüntüsü zayıf delildir; sunucu kayıtlarına ulaşmayı sağlayacak bağlantı ve zaman bilgisi taşımadığı sürece karşı tarafça kolayca tartışmaya açılır.
İçerik kaldırma ile ceza soruşturması ayrı yollarda ilerler
Hesap üzerinden yayımlanan içeriğin kaldırılması ve erişimin engellenmesi 5651 sayılı Kanun çerçevesinde yürüyen kendine özgü bir süreçtir; failin cezalandırılması ise şikâyet üzerine yürüyen ceza soruşturmasıdır. Bu iki talebi tek metinde birleştirmek çoğu kez her ikisinin de gecikmesine yol açar. İçerik kaldırma talebi hızlı sonuç arar ve içeriğin somut adresine odaklanır; ceza şikâyeti ise faile ve failin izine odaklanır. Metinleri ayırmak, her birinin kendi süresinde ilerlemesini sağlar.
Yanlış merci riskini azaltan ön kontrol
- Talebin konusunu yazın: içeriğin kaldırılması mı, failin tespiti mi, zararın giderilmesi mi.
- Her talep için muhatabı ayrı satırda belirleyin ve aynı belgeyi birden fazla mercie sunmanız gerekip gerekmediğini not edin.
- Platforma yapılan bildirimin yanıt süresini bekleyip beklemeyeceğinizi baştan kararlaştırın; bekleme, hukuki başvuru süresini kendiliğinden durdurmaz.
- Başvuru sonrası size verilen kayıt numarasını ve tarihini ayrı bir listede tutun.
Kişisel veri boyutu gözden kaçmasın
Ele geçirilen hesap bir kurumun sistemine bağlıysa ya da sızan bilgiler kimlik, iletişim ve finans verisi içeriyorsa olayın 6698 sayılı KVKK bakımından da bir görünümü vardır. Veriyi işleyen tarafın güvenlik yükümlülüğünü yerine getirip getirmediği, ceza dosyasından bağımsız olarak değerlendirilir. Bu ayrımı erken kurmak, ileride açılabilecek tazminat talebinin dayanağını güçlendirir.
İlk günlerde öncelik sırası
Zaman baskısı altında sıralama şudur: erişimin kesilmesi ve hesabın kurtarılması, ardından delilin kaybolmadan sabitlenmesi, sonra da içeriğin kaldırılması ile şikâyetin ayrı ayrı yapılması. Platform kayıtlarının saklama süresi sınırlıdır; gecikme, sonradan telafi edilemeyecek bir delil boşluğu bırakır.
Buradaki açıklamalar genel nitelikte bilgilendirmedir. Hesabın türü, olayın gerçekleştiği ülke ve sızan verinin niteliği izlenecek yolu değiştirebileceğinden, dosyanızın kendi koşullarına göre bir hukukçuyla değerlendirme yapmanız yerinde olur.