İnternette yayımlanan bir içerik hem kişilik haklarını ihlal edip hem de bir suç oluşturabilir. Ancak bu iki sonuç aynı kapıdan aranmaz. Bu rehber, 5651 sayılı Kanun ile TCK 243-245 arasındaki bilişim suçları hükümleri ve KVKK zemininde, erişim engeli talebi ile suç duyurusu arasındaki ayrımı ve her iki yolun kendi delil mantığını ele alıyor.
İki Ayrı Yol, İki Ayrı Amaç
Erişim engeli veya içeriğin yayından çıkarılması talebi, devam eden bir ihlali durdurmayı hedefleyen koruma amaçlı bir taleptir ve hızlı sonuç üretmek üzere kurgulanmıştır. Suç duyurusu ise failin cezai sorumluluğunu araştırmaya yöneliktir ve soruşturma zamanına yayılır. Aynı olayda her iki yola da başvurulabilir; fakat birini diğerinin yerine kullanmak, hem içeriğin çevrimiçi kalmaya devam etmesine hem de sürecin uzamasına neden olur.
Dijital Delil Ekran Görüntüsünden İbaret Değildir
- İçeriğin tam adresi, yayın tarihi ve erişim anındaki saat kaydı
- Sayfanın bütünlüğünü gösteren tespit; yalnız kesit değil bağlam
- Mümkünse noter veya elektronik tespit hizmetiyle alınan kayıt
- Kendi hesabınıza yönelik bir müdahale varsa oturum ve giriş bildirimleri
- Yedek, log ve cihaz kayıtlarının değiştirilmeden saklanması
Delilin nasıl elde edildiği, ispat değerini doğrudan etkiler. Başkasına ait bir hesaba izinsiz erişerek toplanan veri, ihlali kanıtlamaya çalışırken yeni bir hukuka aykırılık doğurabilir. Bu risk, özellikle karşı tarafın cihazına ya da hesabına ulaşma denemelerinde belirgindir.
Talep Metnini Ölçülü Kurmak
Engelleme talepleri, ihlalin gerçekleştiği içeriğe odaklanacak şekilde adres bazında kurulduğunda kabul görme ihtimali artar. Sitenin tamamına yönelik geniş talepler, ölçülülük tartışmasını gündeme getirir ve reddedilme riski taşır. Talep dilekçesinde hangi ifadenin veya görselin hangi hakkı nasıl ihlal ettiği tek tek gösterilmelidir. Kişisel verilerin hukuka aykırı yayımı söz konusuysa, KVKK kapsamındaki başvuru yolunun ayrıca işletilip işletilmeyeceği baştan kararlaştırılmalıdır.
Sonuç Alınamazsa Ne Yapılır
İlk talep reddedilirse, ikinci adımda aynı metni tekrarlamak yerine ret gerekçesini hedefleyen yeni bir kurgu gerekir: eksik gösterilen bağlam tamamlanır, adres listesi güncellenir ve içeriğin yayılma durumu belgelenir. Aynı içeriğin yeni adreslerde yeniden yayımlanması hâlinde bu durum da kayıt altına alınmalıdır.
Kapanış
Burada anlatılanlar genel bilgilendirmedir. İçeriğin türü, yayıncının konumu ve ihlalin ağırlığı izlenecek yolu değiştirir; dijital delil kaybolmadan bir hukukçuyla görüşmek, sonraki adımların tümünü kolaylaştırır.