İnternette yayımlanan bir içerik nedeniyle hak ihlali yaşandığında üç ayrı yol aynı anda gündeme gelir: platforma yapılan kaldırma başvurusu, yargı makamından istenecek erişim engeli kararı ve içerik suç oluşturuyorsa ceza soruşturması. Bu üç hattın karıştırılması, en çok zaman kaybettiren durumdur. 5651 sayılı Kanun sistemi bu ayrımı belirgin biçimde kurar.
Delili Kaybetmeden Sabitlemek
İçerik her an kaldırılabileceğinden ilk iş, ihlalin kanıtını sabitlemektir. Tam sayfa görüntüsü, içeriğin bağlantı adresi, yayın tarihi, hesap adı ve varsa yorumlar birlikte kaydedilmelidir. Sadece kesilmiş bir ekran görüntüsü, bağlantı adresi görünmediği için sonraki aşamalarda tartışmaya açık kalır. Mümkün olduğunda içeriğin tespiti resmi bir kayda bağlanmalıdır.
Platform Başvurusu: Hızlı ama Sınırlı
- Yer sağlayıcıya ya da platforma yapılan bildirim, içeriğin kaldırılmasında en hızlı yoldur ve yargı kararı beklemeden sonuç verebilir.
- Başvuruda ihlalin hangi hakka yönelik olduğu, hangi bağlantı adresini kapsadığı ve talebin kaldırma mı yoksa erişim engeli mi olduğu açıkça belirtilmelidir.
- Platformun ret cevabı veya sessiz kalması, yargı yoluna başvurmadan önce dosyaya eklenecek önemli bir belgedir.
Yargı Yoluna Geçerken Doğru Kapı
Kişilik hakkı ihlali nedeniyle içeriğin çıkarılması ve erişimin engellenmesi talebi, 5651 sayılı Kanun uyarınca sulh ceza hâkimliğinden istenir. Buna karşılık verinin hukuka aykırı işlenmesi boyutu 6698 sayılı KVKK kapsamında ayrı bir başvuru gerektirir. Sisteme yetkisiz girme, verileri ele geçirme veya bozma gibi fiiller söz konusuysa TCK 243-245 kapsamındaki suçlar bakımından Cumhuriyet başsavcılığına şikâyet gerekir. Aynı olayda üç hat birlikte işleyebilir; ancak biri diğerinin yerine geçmez.
Talebin Kapsamını Doğru Çizmek
Erişim engeli talebi ölçülü olmalıdır. Bütün siteye yönelik geniş bir talep yerine, ihlali oluşturan bağlantı adresleri tek tek gösterildiğinde kabul edilebilirlik artar. İçerik farklı adreslerde yeniden yayımlandığında, aynı ihlale ilişkin yeni adreslerin dosyaya eklenmesi için izlenecek usul önceden planlanmalıdır.
Karar Sonrası Takip
- Kararın ilgili kuruma iletildiğinin ve uygulandığının kontrolü.
- Arama motoru sonuçlarında bağlantının görünmeye devam edip etmediğinin izlenmesi.
- İçeriğin yeniden yayımlanması halinde yeni başvuru dosyasının hazır tutulması.
- Maddi ve manevi zarar doğmuşsa tazminat yolunun ayrıca değerlendirilmesi.
Yukarıdaki bilgiler genel çerçeve sunar. İçeriğin niteliği ve yayıncının konumu izlenecek yolu değiştirebileceğinden, başvuru öncesinde somut olayınızın incelenmesi gerekir.