Yapay zekâ ile üretilmiş sahte görüntü ve ses kayıtları, mağdurun itibarını dakikalar içinde zedelerken hukuki karşılığı birden fazla başlığa dağılır. TCK, 5651 sayılı Kanun ve KVKK bu tabloda farklı amaçlara hizmet eder; içeriğin kaldırılması, failin cezalandırılması ve zararın tazmini birbirinden ayrı yollardır ve aynı anda yürütülmeleri gerekir.
İçerik Kaybolmadan Kayıt Altına Alınmalı
Deepfake dosyalarının en kırılgan yanı, şikâyet üzerine içeriğin hızla silinmesi ve elde delil kalmamasıdır. Bu nedenle ilk adım paylaşımın kaldırılmasını istemek değil, bulunduğu hâliyle tespit edilmesidir. Tam bağlantı adresi, paylaşım tarihi ve saati, hesap kimliği, yorum ve paylaşım sayıları ekran görüntüsüyle birlikte kaydedilmeli; mümkünse dosyanın kendisi indirilerek özet değeri hesaplanmalı ve noter aracılığıyla tespit yaptırılmalıdır.
Fiilin Hangi Başlığa Girdiği
Aynı içerik, somut duruma göre birden fazla suça vücut verebilir. Kişinin görüntüsünün rızası dışında kullanılması, hakaret veya iftira içerikli bir anlatı kurulması, cinsel içerikli sahte görsel üretilmesi, kişisel verilerin hukuka aykırı biçimde yayılması ya da tanınan bir kişinin sesiyle para talep edilerek dolandırıcılık yapılması ayrı değerlendirilir. Şikâyet dilekçesinde fiilin nitelendirmesi yerine, olayın kronolojik anlatımı ve ekli delil listesi öne çıkarılmalıdır.
Paralel Yürütülecek Başvurular
- Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusu ve faile ulaşmak için trafik kaydı talebi
- İçeriğin erişime engellenmesi için sulh ceza hakimliğine yapılan başvuru
- Platformun kendi bildirim mekanizması üzerinden kaldırma talebi
- Veri sorumlusu konumundaki yayıncıya karşı kişisel veri temelli başvuru
- Manevi ve maddi zarar için hukuk mahkemesinde açılacak tazminat davası
Yanlış Kapıya Yönelmenin Maliyeti
Uygulamada en sık yapılan hata, içeriğin acilen kaldırılması istenirken doğrudan savcılığa gidilip erişim engeli talebinin ayrıca yapılmamasıdır. Soruşturmanın kendi seyri içinde ilerlemesi zaman alırken içerik yayılmaya devam eder. Bunun aynası da, sadece erişim engeli alınıp fail hakkında hiçbir işlem başlatılmaması ve içeriğin başka adreslerden yeniden yayımlanmasıdır. Kişilik hakkı ihlali ile veri koruma başvurusunun karıştırılması ise, idari başvuru sonucunu bekleyerek dava süresinin kaçırılmasına yol açabilir.
Failin Kimliğine Ulaşma Zinciri
Sahte hesaplarda kimlik tespiti, platform kayıtları ile abone bilgilerinin eşleştirilmesine dayanır. Bu kayıtların saklama süreleri sınırlı olduğundan, talep ne kadar geç yapılırsa iz o kadar zayıflar. Aynı içeriği paylaşan ikincil hesapların da dilekçede gösterilmesi, yayılma zincirinin kesilmesini sağlar.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. İçeriğin türü, yayıldığı mecra ve mağdurun sıfatı izlenecek yolu değiştirebileceğinden, başvuruları başlatmadan önce dijital delillerinizi hukuki değerlendirmeye sunmanız daha güvenli olacaktır.