İnternet üzerinden yapılan hakaret, itibar zedeleyici içerik, izinsiz görüntü paylaşımı ve veri sızıntısı olaylarında iki farklı ihtiyaç aynı anda doğar: içeriğin bir an önce görünürlükten çıkarılması ve doğan zararın karşılanması. 5651 sayılı Kanun, TCK'nın bilişim suçlarına ilişkin 243-245. maddeleri ve KVKK düzeni bu iki ihtiyacı ayrı yollarla karşılar.
Hız Gerektiren Yol: Erişimin Engellenmesi
Erişimin engellenmesi ve içeriğin yayından çıkarılması talepleri, kişilik hakkı ihlali iddiasına dayanır ve sulh ceza hâkimliği düzeni üzerinden yürür. Bu yolun amacı zararın tazmini değil, ihlalin sürmesinin önlenmesidir. Talep edilirken engellenmesi istenen adreslerin tam ve tek tek gösterilmesi gerekir; genel ifadelerle yapılan başvurular uygulanabilir bir karar üretmez.
Delili Kaybetmeden Sabitlemek
- İçeriğin tam adresi, tarih ve saat bilgisiyle birlikte kaydedilir.
- Ekran görüntüsü tek başına yeterli görülmeyebileceğinden, noter tespiti veya bilirkişi incelemesi seçeneği değerlendirilir.
- Yayının erişilebilir olduğu dönem, sonradan silinme ihtimaline karşı belgelenir.
- Zarar iddiasına dayanak olacak yorum, paylaşım ve etkileşim verileri ayrıca saklanır.
- Kurumsal itibar zararı ileri sürülecekse, iptal edilen sipariş veya sözleşme kayıtları toplanır.
Tazminat Yolu Ayrı İşler
Erişimin engellenmesi kararı verilmiş olması, tazminat talebinin kendiliğinden kabul edileceği anlamına gelmez. Maddi ve manevi tazminat talepleri hukuk mahkemeleri önünde ayrıca ileri sürülür ve burada kusur, zarar ile ihlal arasındaki nedensellik bağı ayrıca tartışılır. İçerik sağlayıcı ile yer sağlayıcının sorumluluğu aynı ölçüde değildir; bu nedenle davalı sıfatının kime ait olduğu baştan belirlenmelidir.
Ceza Şikâyeti Boyutu
- Fiilin hangi suç tipine girdiği belirlenir; sisteme girme, verileri bozma ve içerik suçları farklı hükümlere tabidir.
- Şikâyete bağlı suçlarda öğrenme tarihi kayda geçirilir.
- Log kayıtlarının temini için zaman kaybedilmeden talepte bulunulur.
- Fail bilinmiyorsa, teknik inceleme talebi soruşturma aşamasında açıkça istenir.
Yanlış Kapıyı Çalmanın Maliyeti
Tazminat talebinin hâkimlik düzenine, erişim engeli talebinin ise hukuk mahkemesine yöneltilmesi, en çok karşılaşılan usul hatasıdır. İçerik bu arada çoğaltılıp başka adreslerde yayılabildiğinden, kaybedilen süre teknik olarak da telafi edilemeyebilir.
Buradaki açıklamalar genel bilgilendirme niteliğindedir. İçeriğin türü, yayının yapıldığı platform ve failin belirlenebilirliği izlenecek yolu değiştirdiğinden, olayınıza özgü bir değerlendirme yapılması önerilir.