Bir veri ihlalinin ardından kişisel bilgiler, ekran görüntüleri veya sızdırılmış belgeler internete düştüğünde mağdurun karşısında tek bir kapı değil, paralel işleyen üç ayrı yol vardır: içeriğin kaldırılması, verinin işlenmesine ilişkin idari denetim ve ceza soruşturması. Bunları tek dilekçeyle tek mercie taşımak, en sık görülen ve en pahalıya mal olan usul hatasıdır.
Üç Yolu Ayırmak
İçeriğin yayından çıkarılması ve erişimin engellenmesi 5651 sayılı Kanun çerçevesinde yürür; kişilik hakkı ihlali iddiasıyla yapılan talepler sulh ceza hakimliğinin karar alanındadır ve içerik veya yer sağlayıcıya doğrudan başvuru da mümkündür. Kişisel verinin hukuka aykırı işlenmesi boyutu KVKK kapsamındadır; burada önce veri sorumlusuna başvurulur, sonuç alınamazsa Kurula şikayet edilir. Verinin hukuka aykırı ele geçirilmesi, sisteme girme veya verileri yok etme fiilleri ise TCK 243-245 kapsamında Cumhuriyet başsavcılığına yapılacak şikayetin konusudur. Bu üç yol birbirinin alternatifi değildir; farklı sonuçlar üretir ve farklı süreler işler.
Yanlış Mercie Başvurunun Somut Sonucu
Uygulamada en çok görülen hata, içeriğin kaldırılması talebinin savcılık şikayet dilekçesi içine gömülmesidir. Soruşturma yürürken içerik çevrimiçi kalmaya devam eder, yayılır ve aynalanır. Tersi de olur: yalnızca erişim engeli alınıp veri sorumlusuna hiç başvurulmadığında, ihlalin kaynağındaki işleme faaliyeti denetimsiz kalır. Merci ayrımı yapılmadığında kaybedilen şey sadece zaman değil, delilin kendisidir; internet içeriği kaldırıldığında veya değiştirildiğinde geriye dönük ispat çok zorlaşır.
İlk 72 Saatin İşleri
- İçeriğin bulunduğu her adres için tarih-saat damgalı kayıt alın; mümkünse noter aracılığıyla tespit yaptırın.
- URL, kullanıcı adı, paylaşım zamanı ve varsa arşiv kopyalarını listeleyin.
- Veri sorumlusuna KVKK kapsamında yazılı başvuru gönderin; başvuru ve cevap tarihlerini kaydedin.
- Kişilik hakkı ihlali sürüyorsa erişim engeli talebini ayrı ve bağımsız bir dosya olarak hazırlayın.
- Suç şüphesi varsa şikayeti ayrı dilekçeyle savcılığa sunun; delil tespit tutanaklarını ekleyin.
Delil Zincirini Ayakta Tutmak
- Ham veri her zaman saklanır: dosya, e-posta başlıkları ve log kayıtları değiştirilmeden arşivlenir.
- Ekran görüntüsü tek başına zayıftır; kayıt yöntemi ve zamanı belgelenmelidir.
- Kurum içi ihlal ise erişim yetkisi kayıtları ve bildirim yazışmaları dosyaya eklenir.
- Sızıntının kaynağı tartışmalıysa teknik inceleme talebi baştan gündeme getirilir.
Değerlendirme
Bilişim kaynaklı ihlallerde başarı, hukuki argümandan önce zamanlamaya bağlıdır: içerik yayılmadan kaldırma, log silinmeden tespit. Buradaki anlatım genel çerçeve sunar; olayınızın teknik yapısı hangi yolun önce işletileceğini değiştirebileceğinden, adım atmadan önce hem hukuki hem teknik destek almanız yararlı olacaktır.