İnternette yayımlanan bir içerik nedeniyle hak ihlali yaşandığında sonucu belirleyen iki unsur vardır: içeriğin kaybolmadan önce kayıt altına alınması ve talebin doğru mercie yöneltilmesi. 5651 sayılı kanun kapsamındaki erişimin engellenmesi yolu, TCK 243-245 kapsamındaki bilişim suçları soruşturması ve KVKK kapsamındaki veri talepleri birbirinden ayrı işleyen kanallardır; birini diğerinin yerine kullanmak zaman kaybettirir.
Üç Ayrı Kanal, Üç Ayrı Merci
- Erişimin engellenmesi / içeriğin çıkarılması: kişilik hakkı ihlali iddiasıyla sulh ceza hakimliğine yapılan talep. Kararın uygulanması Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu üzerinden yürür.
- Suç duyurusu: sisteme girme, verileri engelleme veya bozma gibi fiiller için Cumhuriyet başsavcılığına şikayet.
- Veri koruma talebi: kişisel verinin hukuka aykırı işlenmesi söz konusuysa önce veri sorumlusuna başvuru, ardından Kurul'a şikayet.
Uygulamada en sık görülen hata, kişilik hakkı ihlali için savcılığa dilekçe verip haftalarca yanıt beklemek ya da hakimlikten teknik bir suç soruşturması talep etmektir. Her başvuru kendi kanalında hızlıdır, yanlış kanalda ise yalnızca yönlendirme kararı üretir.
Delil Zincirini Kurmanın Sırası
- İçeriğin bulunduğu tam URL, ekran görüntüsü ve erişim tarihi-saatiyle birlikte kaydedilir.
- Mümkünse noter aracılığıyla tespit yaptırılır; bu, içerik silinse dahi ispat gücünü korur.
- Sayfanın kaynak kodu, paylaşım tarihi ve varsa yorum akışı ayrıca saklanır.
- İçeriğin kim tarafından yayımlandığına dair kullanıcı adı, profil bağlantısı ve önceki paylaşımlar dosyalanır.
- Cihaz üzerindeki kayıtlar değiştirilmeden korunur; içerik üzerinde düzenleme yapmak ispat değerini düşürür.
Neden Ekran Görüntüsü Tek Başına Yetmez
Ekran görüntüsü kolayca üretilebilir bir belge olduğundan, tek dayanak olduğunda karşı taraf itirazına açıktır. Zincirin gücü, aynı içeriğin farklı ve doğrulanabilir kaynaklarla desteklenmesinden gelir: tespit tutanağı, arşiv kaydı, trafik bilgisi talebi ve tanık beyanı birbirini tamamlar.
Süre: İçerik Kalıcı Değildir
Erişim engeli talebinde asıl baskı yasal süreden çok teknik süredir. İçerik her an silinebilir, hesap kapatılabilir, trafik kayıtları saklama süresi dolduğunda ulaşılamaz hale gelebilir. Bu nedenle tespit işlemi başvuru dilekçesinden önce yapılmalı, hakimlik kararı çıktıktan sonra uygulamanın gerçekten hayata geçip geçmediği takip edilmelidir. Karara itiraz yolu da sınırlı süreye tabidir ve tebliğ tarihinden işler.
Yukarıdaki açıklamalar genel çerçeve sunar; içeriğin türü, yayımlandığı platform ve ihlalin niteliği izlenecek yolu değiştirebilir. Somut olayınızda başvuru öncesi hukuki destek almanız, delil kaybını önlemek açısından belirleyici olabilir.