Bir hesabın ele geçirilmesi, müşteri kayıtlarının sızdırılması ya da kişisel verilerin izinsiz yayılması durumunda mağdurun önünde birden fazla yol açılır. TCK 243-245 hükümleri, 5651 sayılı Kanun ve KVKK farklı sonuçlar üreten farklı kanallardır. Bu rehber, veri ihlalinden doğan tazminat talebinin doğru kanalla nasıl yürütüleceğini anlatmaktadır.
Dört Ayrı Kanal, Dört Ayrı Sonuç
Aynı olay için başvurulabilecek yollar birbirinin alternatifi değil, tamamlayıcısıdır:
- Cumhuriyet başsavcılığı: bilişim sistemine girme, verileri hukuka aykırı ele geçirme veya yayma fiilleri için şikayet.
- Sulh ceza hakimliği: 5651 kapsamında içeriğin çıkarılması ve erişimin engellenmesi talebi.
- Veri sorumlusu ve ardından Kişisel Verileri Koruma Kurulu: idari yaptırım ve ihlalin durdurulması yönünde başvuru.
- Asliye hukuk mahkemesi: maddi ve manevi tazminat talebi.
Yanlış merciye başvuru burada genellikle şu şekilde ortaya çıkar: mağdur yalnızca Kurula şikayet eder ve idari para cezasının kendisine ödeneceğini bekler. Oysa idari yaptırım kamu adına uygulanır; kişisel zararın giderilmesi ayrı bir dava gerektirir.
Delili Kaybolmadan Sabitlemek
Dijital delil hızla silinir. İlk 48 saat içinde yapılacaklar:
- İhlale konu içerik ve bağlantı adresleri, tarih ve saat görünecek biçimde kaydedilir.
- Hesap giriş kayıtları, cihaz bildirimleri ve doğrulama mesajları saklanır.
- Platforma yapılan bildirim ve alınan yanıtlar arşivlenir.
- Bankaya ya da ilgili kuruma yapılan ihbarın tarih ve numarası alınır.
- Cihaz üzerinde biçimlendirme veya kurulum yapılmadan inceleme planlanır.
Ekran görüntüsü tek başına zayıf kalabileceğinden, içeriğin bulunduğu adresin resmi kanallarla tespiti tercih edilmelidir.
Tazminat Talebini Somutlaştırmak
Veri ihlalinde zarar çoğu zaman görünmez kalır. Talebi güçlendirmek için zarar kalemleri ayrıştırılmalıdır: doğrudan mali kayıp, itibarın zedelenmesi nedeniyle iş kaybı, hesap güvenliğinin yeniden sağlanması için yapılan giderler ve kişilik haklarına yönelik ihlalden doğan manevi zarar. Veri sorumlusunun teknik ve idari tedbirleri almadığı iddiası, Kurul incelemesinden çıkan tespitlerle birlikte sunulduğunda daha güçlü kurulur.
Erişim Engelleme ile Tazminatı Karıştırmamak
İçeriğin kaldırılması hızlı bir koruma sağlar ancak zararı gidermez. Aynı şekilde tazminat davası, içeriğin yayında kalmasını durdurmaz. Bu nedenle iki yol paralel yürütülmeli, erişim engelleme kararı alındıktan sonra kararın uygulanıp uygulanmadığı takip edilmelidir.
Her ihlal olayının teknik izi farklıdır. Bu metin genel bilgilendirme amacı taşır; delil tespiti ve başvuru sırası için bir hukukçuyla erken aşamada görüşmenizde yarar vardır.