İnternetteki bir içerik nedeniyle zarar gören kişinin iki farklı beklentisi olur: yayının bir an önce durması ve uğradığı zararın karşılanması. Bu iki beklenti farklı mercilerde, farklı hızlarda karşılanır ve ikisini aynı dilekçeye sıkıştırmak her ikisini de geciktirir.
Hızlı olan yol: içeriğin kaldırılması
İnternet ortamındaki yayınlara ilişkin 5651 sayılı Kanun, kişilik hakkı ihlal edilen kişiye içeriğin çıkarılması ve erişimin engellenmesi yollarını tanır. Bu talep sulh ceza hâkimliğine yöneltilir ve kısa sürede karara bağlanması öngörülmüştür. Talebin bir hukuk mahkemesine ya da doğrudan savcılığa yöneltilmesi, bu hız avantajının kaybedilmesi anlamına gelir. İçerik veya yer sağlayıcıya doğrudan başvuru yolu da açıktır ve çoğu zaman en kısa çözümü verir.
Yavaş ama kalıcı yol: tazminat
Manevi ve maddi tazminat talepleri özel hukuk davasıdır ve genel hükümlere göre açılır. Erişim engeli kararı alınmış olması tazminatı kendiliğinden doğurmaz; kusur, zarar ve illiyet bağının ayrıca ortaya konması gerekir. Buna karşılık engelleme kararı, ihlalin varlığını destekleyen güçlü bir belge olarak tazminat dosyasına eklenebilir.
Delili kaybetmeden toplamak
- Yayının bağlantı adresi, tarihi ve tam ekran görüntüsü
- İçeriğin yayılma ölçüsünü gösteren etkileşim verileri
- Yayın nedeniyle uğranan somut kayıplara ait yazışma ve belgeler
- İçerik sağlayıcıya yapılan kaldırma talebi ve alınan cevap
- Bilişim sistemine izinsiz erişim şüphesi varsa cihaz ve hesap kayıtları
Ceza ve idari boyutun ayrılması
Aynı olay, Türk Ceza Kanunu’nun bilişim suçlarına ilişkin 243-245. maddeleri kapsamında bir suç oluşturabilir; bu durumda muhatap Cumhuriyet başsavcılığıdır. İçerikte kişisel veri bulunuyorsa, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu çerçevesinde veri sorumlusuna başvuru ve ardından Kurula şikâyet yolu ayrıca işletilir. Üç yolun aynı anda ve birbirinden bağımsız yürütülmesi mümkündür; ancak her birinin kendi dilekçesi ve kendi takvimi olmalıdır.
Kararın uygulanmasını izlemek
- Verilen kararın ilgili kuruma iletildiği tarih not edilir.
- Yayının aynalanmış kopyaları düzenli aralıklarla taranır.
- Yeni bağlantılar için ek talep hazırlanır.
- Arama motoru sonuçlarında bağlantının görünmeye devam etmesi hâlinde ayrıca başvuru yapılır.
Dijital ortamdaki ihlallerde zaman en kritik unsurdur ve her dosyanın teknik ayrıntısı farklıdır. Yayını fark ettiğiniz anda delilleri kayıt altına alıp hukuki destek almanız, sonraki aşamaları belirgin biçimde kolaylaştırır.