İnternette yayımlanan bir içerik kişilik haklarını ihlal ettiğinde, mağdurun elindeki en değerli kaynak zamandır. İçerik yayıldıkça kaldırılması güçleşir. TCK’nın bilişim suçlarına ilişkin 243-245. maddeleri, 5651 sayılı Kanun ve KVKK farklı amaçlarla farklı kanallar öngörür; talebin bu kanallardan hangisine ait olduğu doğru saptanmadığında hem süre kaybedilir hem de içerik yerinde kalmaya devam eder.
Üç Farklı Amaç, Üç Farklı Yol
Birincisi kişilik hakkı ihlalidir: 5651 sayılı Kanun bu hâlde içeriğin çıkarılması veya erişimin engellenmesi için sulh ceza hâkimliğine başvuru imkânı tanır ve hâkimliğin kısa sürede karar vermesi öngörülmüştür. İkincisi suç boyutudur: içerik aynı zamanda hakaret, tehdit, şantaj ya da verilerin hukuka aykırı ele geçirilmesi gibi bir suç oluşturuyorsa Cumhuriyet başsavcılığına şikâyet gerekir. Üçüncüsü ise arama motoru sonuçlarında adın gösterilmemesine yönelik taleplerdir; bu, kişisel verilerin korunması mevzuatı çerçevesinde ayrı bir başvuru konusudur.
Delili Kaybetmeden Toplamak
- İçeriğin tam adresi, yayın tarihi ve görünür hâli zaman bilgisi içerecek biçimde kaydedilir.
- Yalnızca ekran görüntüsüyle yetinilmez; içeriğin bulunduğu sayfanın bütünü saklanır.
- İçeriğin yayıldığı ikincil adresler ayrıca listelenir, çünkü tek adres için verilen karar diğerlerini kapsamaz.
- Yer sağlayıcı ve içerik sağlayıcı bilgileri, mümkün olduğunca başvurudan önce tespit edilir.
- Gecikmenin yarattığı somut zarar not edilir; bu, talebin aciliyetini destekler.
Başvuru Sırası
- Talebin türü belirlenir: kişilik hakkı, suç şikâyeti ya da veri koruma başvurusu.
- Mümkünse içerik veya yer sağlayıcıya doğrudan bildirim yapılır ve cevabı saklanır.
- Kişilik hakkı ihlali yönünden sulh ceza hâkimliğine başvuru hazırlanır.
- Suç oluşturan yön varsa aynı anda savcılığa şikâyet dilekçesi verilir.
- Kararın uygulanması takip edilir; kaldırılmayan içerik için ek başvuru yapılır.
Yanlış Mercie Başvurunun Sonucu
Uygulamada en sık görülen hata, kişilik hakkı ihlali talebinin doğrudan savcılığa yazılması ve içeriğin kaldırılmasının burada beklenmesidir. Soruşturma yürüyene kadar içerik erişilebilir kalır. Bunun tersi de olur: açıkça suç oluşturan bir yayında yalnızca erişim engeli istenir, fail hakkında hiçbir işlem başlatılmaz ve içerik başka adreslerden yeniden yayımlanır. Doğru yaklaşım, kanalları birbirinin alternatifi değil tamamlayıcısı olarak kurmaktır.
Kararın Ardından İzleme
Erişim engeli kararı alındıktan sonra iş bitmez. Aynı içeriğin farklı adreslerde yeniden ortaya çıkması sık görülür; bu nedenle belirli aralıklarla arama yapılarak yeni adresler tespit edilmeli ve ek taleplerle karar kapsamı genişletilmelidir. İzleme yapılmayan dosyalarda ilk karar kısa sürede işlevini yitirir.
Bu metin genel bilgilendirme amacı taşır. İçeriğin niteliği, yayıncının bulunduğu ülke ve platform politikaları sonucu etkilediğinden, somut olayda hangi kanalların birlikte kullanılacağına dair hukuki değerlendirme alınması önerilir.