Bir hesabın ele geçirilmesi veya sistemden veri sızması hâlinde mağdurun karşılaştığı en pratik sorun, aynı olayın üç farklı mercie ait boyutlar taşımasıdır. TCK 243-245 kapsamındaki bilişim suçları savcılığın, kişisel verilerin korunmasına ilişkin ihlaller KVKK düzeninin, içeriğin yayından kaldırılması ise 5651 sayılı Kanun çerçevesindeki yolun konusudur. Bunları tek dilekçede birleştirmek, sürecin tamamını yavaşlatır.
İlk Saatlerde Yapılması Gerekenler
Dijital delil kolay bozulur. Sistem kayıtlarının tutulma süresi sınırlı olduğundan, olayın fark edildiği anda ekran görüntüsü almak yeterli değildir; ham kayıtların korunması gerekir. Erişim günlükleri, oturum bilgileri, IP kayıtları ve bildirim e-postaları özgün formatlarında saklanmalıdır. Cihaz üzerinde onarım veya sıfırlama yapılması, sonradan telafi edilemeyecek bir delil kaybı yaratır.
Hangi Talep Nereye?
- Suç şüphesi ve fail tespiti: Cumhuriyet başsavcılığına şikâyet.
- Veri sorumlusunun yükümlülük ihlali: Önce veri sorumlusuna başvuru, ardından Kurula şikâyet.
- İçeriğin kaldırılması veya erişimin engellenmesi: 5651 sayılı Kanun çerçevesindeki yol.
- Maddi ve manevi zarar: Genel hükümlere göre açılacak tazminat davası.
Delil Zincirini Kurmanın Adımları
- Olayın fark edildiği tarih ve saati, kaynağıyla birlikte kayda geçirin.
- Elde ettiğiniz kayıtların özet değerini (hash) alarak bütünlüğünü belgeleyin.
- Kayıtları kimin, ne zaman ve hangi yöntemle topladığını yazılı hâle getirin.
- Hizmet sağlayıcıdan trafik kayıtlarının korunmasını yazılı olarak talep edin.
- Şikâyet dilekçesinde hangi kaydın hangi iddiayı desteklediğini eşleştirin.
Kurumsal Tarafta Bildirim Yükümlülüğü
Veri ihlali yaşayan kurum bakımından tartışma yalnızca saldırganın kim olduğu değildir; ihlalin tespiti sonrası bildirim yükümlülüğünün yerine getirilip getirilmediği de incelenir. Bu nedenle kurum içi olay müdahale kayıtları, karar zinciri ve alınan teknik tedbirlerin tarihleri düzenli tutulmalıdır. Belgelenmemiş bir tedbir, uygulanmamış sayılma riski taşır.
Yanlış Sıralamanın Sonucu
Mağdurlar sıklıkla önce içeriğin kaldırılmasına odaklanır ve suç duyurusunu geciktirir. Bu sırada faile ulaşmayı sağlayacak kayıtların saklama süresi dolabilir. Doğru yaklaşım, kayıtların korunmasını sağlayan adımı en başa almak; diğer başvuruları buna paralel yürütmektir.
Bu rehber genel bilgilendirme amacı taşır. Olayın teknik yapısı ve tarafların sıfatı izlenecek yolu değiştirdiğinden, adım atmadan önce hem hukuki hem teknik değerlendirme alınması önerilir.