Oltalama saldırılarında zarar iki koldan büyür: hesabın ele geçirilmesiyle doğan maddi kayıp ve sahte içeriğin çevrimiçi kalmaya devam etmesiyle büyüyen mağduriyet. Bu iki kolun hukuki muhatabı farklıdır. TCK'nın bilişim sistemlerine ilişkin 243-245. maddeleri cezai boyutu, 5651 sayılı Kanun içerik ve erişime ilişkin tedbirleri, 6698 sayılı KVKK ise kişisel verinin hukuka aykırı işlenmesi boyutunu ilgilendirir.
İlk Saatlerde Yapılması Gerekenler
- Erişim bilgileri değiştirilir, oturumlar sonlandırılır ve iki adımlı doğrulama etkinleştirilir.
- Para transferi gerçekleşmişse ilgili finansal kuruluş vakit geçirmeden bilgilendirilir.
- Sahte sayfa, mesaj ve e-postalar silinmeden; bağlantı adresi, gönderen bilgisi ve tarih-saat ile birlikte kaydedilir.
- Cihazda kötücül yazılım şüphesi varsa cihaz üzerinde işlem yapılmadan inceleme düşünülmelidir.
Cezai Şikâyet ile İçerik Kaldırma Aynı Şey Değildir
Savcılığa yapılan suç duyurusu failin cezai sorumluluğunu araştırır; ancak tek başına sahte içeriğin kaldırılmasını sağlamaz. Buna karşılık içerik ve erişimle ilgili tedbirler kendi usulüne tabidir ve talebin niteliğine göre farklı mercilere yöneltilir. Kişisel verinin hukuka aykırı biçimde yayılması söz konusu ise KVKK kapsamında ayrıca veri sorumlusuna başvuru ve ardından ilgili kuruma şikâyet hattı işletilebilir. Bu üç yolu tek bir dilekçeye sıkıştırmak, hiçbirinden zamanında sonuç alınamamasına yol açar.
Delilin Bozulmadan Korunması
- Ekran görüntüsü alınırken adres çubuğu ve tarih bilgisinin görünür olmasına dikkat edilmelidir.
- E-posta başlık bilgileri, gönderen sunucusunu gösterdiğinden ham hâliyle saklanmalıdır.
- Banka ve platform kayıtları için talep yazısı gecikmeden gönderilmelidir; kayıt saklama süreleri sınırlıdır.
- Mağdurun kendi cihazında yaptığı düzeltme ve temizlik işlemleri, delili ortadan kaldırabilir.
Talep Metnini Nasıl Kurmalı?
Kaldırma taleplerinde hangi bağlantının, hangi gerekçeyle ve hangi kapsamda kaldırılmasının istendiği tek tek gösterilmelidir. Bütün bir site hakkında genel talep kurmak yerine, hukuka aykırılığı somutlaşan adreslerin listelenmesi hem inceleme süresini kısaltır hem de talebin kabul edilebilirliğini artırır. İçerik yeniden yayımlanırsa süreç baştan işleyeceğinden, izleme sorumluluğunun kimde olduğu baştan planlanmalıdır.
Kapanış
Oltalama dosyalarında zaman, delil ve doğru merci birbirine bağlıdır; birinde yapılan gecikme diğerlerini de etkisiz kılar. Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve olayın gerçekleştiği platform, zararın türü ile içeriğin niteliğine göre izlenecek yol değişir. Kayba uğradığınızı fark ettiğinizde, adım atmadan önce konuya hâkim bir hukukçuya danışmanız uygun olur.