Yapay zekâ ile üretilen sahte görüntü ve ses kayıtlarında zaman, mağdur aleyhine işler. İçerik hızla yayılır, kaynak hesap silinir ve sunucu kayıtları tükenir. TCK 243-245, 5651 ve KVKK ekseninde bu rehber, delil zincirinin nasıl kurulacağını ele alıyor.
İçeriği Kaybolmadan Sabitlemek
İlk yapılması gereken, içeriğin bulunduğu adresin ve yayınlandığı zamanın kayıt altına alınmasıdır. Bağlantı adresi, hesap kimliği, yayın tarihi ve görüntülenme bilgisi birlikte tespit edilmelidir. İçeriğin bulunduğu sayfanın noter aracılığıyla tespiti ya da bilirkişi eliyle imaj alınması, sonradan silinme ihtimaline karşı en güçlü adımdır. Dosyanın karma değerinin hesaplanması, sunulan kaydın sonradan değiştirilmediğini göstermeye yarar.
Ekran Görüntüsü Neden Tek Başına Yetmez
Ekran görüntüsü kolayca üretilebildiğinden ispat gücü sınırlıdır. Değerini artırmak için görüntünün alındığı cihaz, tarih ve saat bilgisi ile birlikte özgün dosyanın da saklanması gerekir. Video veya ses kaydında sıkıştırma yapılmamış özgün dosya, üstveri bilgilerini koruduğu için incelemede belirleyici olur. Yeniden paylaşım yoluyla elde edilen kopyalar bu bilgileri kaybeder.
Dört Ayrı Merci, Dört Ayrı Talep
- İçeriğin kaldırılması ve erişimin engellenmesi: Kişilik hakkı ihlali iddiasıyla sulh ceza hâkimliğine başvurulur.
- Suç duyurusu: Cumhuriyet başsavcılığına yapılır; şikâyete bağlı suçlarda süre işler.
- Kişisel veri boyutu: Görüntü ve ses kişisel veri niteliğinde olduğundan KVKK kapsamında veri sorumlusuna başvurulur, sonuç alınamazsa Kurula şikâyet edilir.
- Maddi ve manevi tazminat: Genel hükümlere göre hukuk mahkemesinde talep edilir.
Bu dört yol birbirinin alternatifi değildir; paralel yürütülebilir. Ancak her birinin dilekçesi farklı hukuki dayanağa oturur ve tek bir metnin dört yere gönderilmesi çoğu zaman eksik başvuru sonucu doğurur.
Faili Belirlemede Trafik Kayıtları
Sahte içeriği paylaşan hesabın gerçek kullanıcısına ulaşmak için erişim sağlayıcı kayıtlarının istenmesi gerekir. Bu kayıtların saklanma süresi sınırlıdır; bu nedenle şikâyet dilekçesinde kayıtların ilgili sağlayıcıdan gecikmeksizin istenmesi açıkça talep edilmelidir. Yurt dışı merkezli platformlarda süreç uzayabileceğinden, erişim engelleme talebi ayrıca ve hızla işletilmelidir.
Bu metin genel bilgilendirme amaçlıdır; içeriğin niteliği, yayıldığı platform ve mağdurun sıfatı izlenecek yolu değiştirebilir. Delillerin silinme riski nedeniyle ilk saatlerde hukuki destek alınması önem taşır.