İnternette yayımlanan bir içerik nedeniyle zarar gören kişinin iki farklı ihtiyacı vardır: yayının bir an önce durması ve sorumlular hakkında işlem yapılması. Bu iki ihtiyaç birbirinden tamamen farklı yollarla karşılanır. Aynı dilekçeyle her iki sonucu birden almaya çalışmak, çoğu zaman ikisini de geciktirir.
İki Amaç, İki Ayrı Kapı
İçeriğin yayından kaldırılması ve erişimin engellenmesi, 5651 sayılı Kanun çerçevesinde koruma tedbiri niteliğinde bir taleptir ve sulh ceza hâkimliğine yöneltilir. Buna karşılık içeriği hazırlayan veya yayan kişi hakkında soruşturma açılması, Cumhuriyet başsavcılığına yapılacak suç duyurusunun konusudur. Birincisi hızlı ve geçici sonuç üretir; ikincisi zaman alır ama sorumluluğu belirler.
Önce Uyar ve Kaldır Adımı
Kişilik hakkı ihlali iddiasında, içerik veya yer sağlayıcısına doğrudan yapılan başvuru çoğu zaman en hızlı çözümdür. Bu başvurunun tarihi, içeriği ve varsa cevabı belgelendirilmelidir; çünkü sağlayıcı yanıt vermediğinde ya da içeriği kaldırmadığında bu belge, hâkimliğe sunulacak talebin dayanağını güçlendirir. Başvurunun yapıldığına dair kayıt olmadan yürütülen süreçlerde, sonradan yapılan itirazlar zayıf kalır.
Hâkimliğe Sunulacak Talepte Adres Kuralı
- Şikâyet konusu içeriğin tam adresi, ekran görüntüsü ve erişim tarihi eksiksiz gösterilmelidir.
- Talep, kural olarak yayının bütününe değil, ihlali oluşturan içeriğe yönelik kurulur.
- İhlalin kişilik hakkının hangi yönüne dokunduğu somut olarak anlatılmalıdır.
- İçerik birden çok mecrada yayılmışsa her biri ayrı ayrı listelenmelidir.
Talebin kapsamı gereğinden geniş tutulduğunda kısmen reddedilme ihtimali artar; çok dar tutulduğunda ise aynı içerik başka bir adreste yaşamaya devam eder. Bu dengeyi kurmak, dilekçenin en teknik yanıdır.
Suç Duyurusu Hangi Hâllerde Devreye Girer
Yayının arkasında bir hesabın ele geçirilmesi, verilerin izinsiz elde edilmesi ya da sisteme yetkisiz erişim varsa, konu TCK 243-245 kapsamında ceza soruşturmasının alanına girer. Yayımlanan içerik kişisel veri niteliğindeyse KVKK bakımından ayrıca değerlendirme yapılması gerekebilir. Failin kim olduğu bilinmiyorsa, bağlantı kayıtlarının ilgili sağlayıcılardan istenmesi dilekçede açıkça talep edilmelidir; kayıtların saklama süresi sınırlıdır.
Zamanlama Neden Belirleyici
İçerik yayıldıkça ekran görüntüleri çoğalır, kaynak adres değişir ve ilk yayının izi kaybolur. Bu nedenle delil tespiti ilk günlerde yapılmalı, hâkimliğe başvuru ile savcılığa duyuru eş zamanlı planlanmalıdır. Sonradan toplanan kayıtlar, ilk yayının içeriğini göstermekte çoğu zaman yetersiz kalır.
Bu metin genel bilgilendirme amacı taşır; içeriğin niteliği ve yayın mecrası izlenecek yolu değiştirebilir. Somut olayınızda iki sürecin nasıl birlikte yürütüleceğini bir hukukçuyla planlamanız uygun olacaktır.