Oltalama (phishing) saldırılarında kayıp genellikle dakikalar içinde gerçekleşir; hukuki sürecin başarısı ise ilk saatlerde toplanan kayıtlara bağlıdır. TCK 243-245 kapsamındaki bilişim suçları, 5651 sayılı Kanun ve KVKK ekseninde yürüyen bu süreçte en sık yapılan hata, şikâyetin yetkisiz veya konuyla ilgisiz bir makama iletilerek değerli zamanın harcanmasıdır.
İlk Saatlerde Yapılacaklar
Bankaya veya ödeme kuruluşuna derhal bildirim yapılması, işlemin iadesi ihtimalini ayakta tutar. Aynı anda hesap erişim bilgileri değiştirilmeli, cihaz üzerinde çalışan zararlı yazılım olup olmadığı kontrol edilmeli, fakat kanıt niteliğindeki mesaj ve bağlantılar silinmemelidir. Ekran görüntüsü almadan yapılan temizlik, sonradan telafisi güç bir delil kaybına dönüşür.
Şikâyet Dilekçesi Nereye Verilir
Bilişim yoluyla işlenen suçlarda soruşturmayı yürütecek makam Cumhuriyet başsavcılığıdır; başvuru doğrudan savcılığa yapılabileceği gibi kolluğun ilgili birimine de yapılabilir. Buna karşılık genel şikâyet ve talep hatlarına yazılan iletiler bir suç duyurusu değeri taşımaz. Aynı şekilde bankanın iç müşteri şikâyet mekanizması ile ceza soruşturması birbirinin alternatifi değildir; biri diğerinin süresini durdurmaz.
Dijital Delilin Kaydı
- Sahte site adresi, yönlendirme bağlantısı ve gönderen numara/adres tam metinle kaydedilmelidir.
- SMS ve e-postaların başlık bilgileri, yalnızca gövde metni değil, birlikte saklanmalıdır.
- İşlem saatleri, tutarları ve alıcı hesap bilgileri dekont çıktılarıyla eşleştirilmelidir.
- Görüşme kayıtları ve çağrı dökümü operatörden talep edilmelidir.
- Kayıtların elde ediliş biçimi, hukuka uygunluk tartışmasına yol açmayacak şekilde not edilmelidir.
İçerik Kaldırma ve Erişim Engelleme Ayrı Bir Yoldur
Sahte sitenin veya kişisel verileri yayan sayfanın kapatılması, ceza soruşturmasından bağımsız olarak 5651 sayılı Kanun çerçevesinde yürütülür ve başvuru merci ile usulü farklıdır. Kişisel verilerin hukuka aykırı işlenmesi söz konusuysa KVKK kapsamında ayrıca idari bir yol daha bulunur. Üç sürecin aynı dilekçeyle karıştırılması, hem gecikme hem de talebin kapsam dışı sayılması riskini doğurur.
Zararın Tazmini Ayrıca Kurgulanmalıdır
Ceza soruşturmasının yürümesi, kaybedilen tutarın kendiliğinden iadesini sağlamaz. Zararın karşılanması için ilgili kuruluşun sorumluluğunun tartışılacağı bir hukuk davası veya uzlaşma yolu ayrıca değerlendirilmelidir. Bu değerlendirmede güvenlik önlemlerinin yeterliliği ve bildirim yükümlülüklerinin yerine getirilip getirilmediği belirleyici olur.
Yukarıdaki bilgiler yol gösterici niteliktedir; olayın teknik ayrıntısı ve para akışının izlediği rota sonucu değiştirebilir. Kayıtlar bozulmadan önce hukuki destek almanız sürecin lehinize işlemesini kolaylaştırır.