Sosyal medya, e-posta veya banka hesabının ele geçirilmesi olaylarında kaybedilen zaman doğrudan delil kaybına dönüşür. Sağlayıcıların tuttuğu kayıtların saklama süreleri sınırlıdır ve bu süre dolduğunda failin tespiti fiilen imkânsız hale gelir. Bu rehber, başvurunun nereye yapılacağını ve dilekçede nelerin talep edilmesi gerektiğini açıklar.
Yetki: Neticenin Doğduğu Yer
Bilişim sistemine girme, sistemi engelleme ve verileri değiştirme fiilleri TCK 243-245 kapsamında düzenlenmiştir. Bu fiillerde hareketin yapıldığı yer ile neticenin doğduğu yer çoğu zaman farklıdır. Mağdurun bulunduğu yer Cumhuriyet başsavcılığına yapılan başvuru geçerlidir; dosya gerektiğinde yetkili yere gönderilir. Beklemek yerine bulunulan yerde başvuru yapmak, kayıtların saklama süresi bakımından avantaj sağlar. Karakol üzerinden yapılan bildirimler de savcılığa iletilir; ancak dilekçenin doğrudan başsavcılığa verilmesi, talep edilen tedbirlerin eksiksiz kayda geçmesini kolaylaştırır.
Dilekçede Somut Olarak İstenmesi Gerekenler
Genel ifadelerle yazılmış bir duyuru, delil toplama açısından zayıf kalır. Talepler tek tek sayılmalıdır:
- Hesabın bağlı olduğu sağlayıcıdan giriş kayıtlarının, tarih ve saat aralığı belirtilerek istenmesi
- Erişim sağlanan IP adreslerinin ve bunlara ait abone bilgilerinin tespiti
- Hesaba bağlı telefon numarası veya e-posta adresinin değiştirilme kayıtları
- Para transferi varsa alıcı hesap bilgileri ve varsa bloke talebi
- Kullanılan hat numarası hakkında abonelik kaydının sorgulanması
Delilin Toplanma Biçimi ve Geçerliliği
Mağdurun kendi cihazından aldığı ekran görüntüleri değerlidir; ancak tek başına yeterli görülmeyebilir. Görüntülerin tarih ve saat bilgisiyle birlikte, mümkünse cihazın kendisi üzerinden inceleme yapılabilecek şekilde saklanması gerekir. Cihazın fabrika ayarlarına döndürülmesi veya hesabın yeniden kurulması, olay anına ait izleri siler. Üçüncü kişilere ait yazışmaların hukuka aykırı yöntemlerle elde edilmesi ise hem delil değerini ortadan kaldırır hem başvurana ayrı bir sorumluluk doğurabilir.
Ceza Yolu ile Kişisel Veri Boyutunun Ayrılması
Hesabın ele geçirilmesiyle birlikte kişisel veriler de yayılmışsa, olayın KVKK kapsamındaki boyutu ayrı bir süreç gerektirir. Bir kurum veya platformun güvenlik tedbirlerindeki eksiklik söz konusuysa, veri sorumlusuna yapılacak başvuru ile ceza soruşturması birbirinden bağımsız yürür. Aynı şekilde içeriğin kaldırılması veya erişimin engellenmesi talebi, 5651 sayılı Kanun çerçevesinde ayrı bir mercie yöneltilir ve ceza dosyasının sonucunu beklemez.
Erişim Engelleme ile Soruşturmanın Zamanlaması
Yayılan içeriğin kaldırılması acil bir ihtiyaçtır; ancak içerik kaldırıldığında delil de ortadan kalkabilir. Bu nedenle kaldırma başvurusundan önce içeriğin bulunduğu bağlantı adresi, tarih ve görünür haliyle kayıt altına alınmalı, mümkünse tespit talebiyle birlikte sunulmalıdır.
Yukarıdaki bilgiler genel niteliktedir. Olayın gerçekleştiği platform, zarar türü ve elde bulunan kayıtlar izlenecek yolu değiştirebileceğinden, başvuru dilekçenizi hazırlarken hukuki destek almanız yerinde olur.