Yapay zekâ ile üretilmiş sahte görüntü ve ses kayıtları, kişilik haklarına yönelik saldırıların en hızlı yayılan biçimi hâline geldi. Bu dosyalarda paradoks şudur: mağdurun ilk refleksi içeriğin kaldırılmasıdır, oysa içerik kaldırıldığında delil de kaybolur. 5651 sayılı Kanunun içeriğin çıkarılması ve erişimin engellenmesi mekanizmaları, KVKK kapsamındaki talepler ve TCK’nın bilişim sistemlerine ilişkin hükümleri devreye girmeden önce, kayıt alma işlemi tamamlanmalıdır.
İlk Saatlerde Yapılacak Kayıt Çalışması
- İçeriğin bulunduğu tam bağlantı adresi, hesap adı ve yayın tarihi yazılı olarak kaydedilir.
- Sayfanın tamamı, adres çubuğu ve saat görünecek biçimde video olarak kaydedilir.
- Mümkünse dosyanın kendisi indirilir ve teknik bilgileri korunacak şekilde saklanır.
- İçeriğin paylaşıldığı diğer hesap ve platformlar listelenir.
- Yorum ve etkileşim sayıları, yayılmanın boyutunu göstermek üzere not edilir.
Platform Başvurusu ile Hukuki Başvurunun Sırası
Platformların kendi bildirim mekanizmaları hızlıdır ancak sonucu belirsizdir. Bu nedenle platforma yapılan bildirimin ekran kaydı ve varsa referans numarası saklanmalı, yanıt gelmemesi ihtimaline karşı hukuki yol paralel olarak hazırlanmalıdır. Kişilik hakkı ihlali nedeniyle içeriğin çıkarılması ve erişimin engellenmesi talebi sulh ceza hâkimliğine yöneltilir; talep dilekçesinde bağlantı adreslerinin tek tek gösterilmesi gerekir. Genel ifadelerle yapılan başvurular, hangi içeriğin hedeflendiği belirsiz kaldığı için sonuçsuz kalabilir.
Aynı Olayın Farklı Hukuki Yüzleri
- Kişilik haklarına saldırı nedeniyle maddi ve manevi tazminat talebi
- İçeriğin kişisel veri niteliği taşıması hâlinde veri sorumlusuna yöneltilecek talepler
- Bilişim sistemine hukuka aykırı erişim ya da veri ele geçirme iddiası varsa suç duyurusu
- İçeriğin hakaret, iftira veya tehdit unsuru taşıması hâlinde ayrıca ceza şikâyeti
- Ticari amaçla kullanılmışsa haksız rekabet ve isim–görüntü kullanımına ilişkin talepler
İçerik Yeniden Yayınlandığında
Kaldırılan içeriğin farklı hesaplardan tekrar yayımlanması sık görülür. Bu nedenle ilk başvuru sonrasında düzenli bir izleme takvimi oluşturulmalı ve her yeni yayın için aynı kayıt prosedürü uygulanmalıdır. Önceki kararın varlığı, sonraki başvuruların gerekçesini güçlendiren bir dayanak olarak sunulabilir. Delil dosyasının kronolojik tutulması, olayın tek seferlik değil sistematik olduğunu göstermek bakımından değerlidir.
Burada anlatılanlar genel bilgi niteliğindedir. Platformun statüsü, içeriğin türü ve yayılma biçimi izlenecek yolu değiştirebileceğinden, kayıt işlemini tamamladıktan sonra vakit geçirmeden hukuki destek alınması önerilir.