Bir veri ihlali sonrasında kişisel bilgiler internete düştüğünde, mağdurun önündeki en acil iş içerik kaldırma başvurusudur. Ancak içeriğin kaldırılması ile sorumluların tespiti farklı yollarla yürür ve içerik silindikten sonra delil üretmek çoğu zaman mümkün olmaz. Bu rehber, TCK 243-245, 5651 sayılı Kanun ve KVKK ekseninde başvuru sırasını ele alıyor.
Önce delil, sonra kaldırma talebi
Uygulamadaki en yaygın hata, içeriğin kaldırılması için hızla hareket edip kaydı almadan sayfanın silinmesine yol açmaktır. Kaldırma talebinden önce içeriğin bulunduğu tam adres, yayın tarihi, görünür kullanıcı adı ve sayfanın tümünü kapsayan bir tespit yapılmalıdır. Noter aracılığıyla ya da elektronik tespit yöntemleriyle alınan kayıt, sonraki ceza ve tazminat aşamalarında dosyanın omurgasını oluşturur.
Üç ayrı başvuru kanalı
İçeriğin yayından çıkarılması ve erişimin engellenmesi talepleri 5651 sayılı Kanun çerçevesinde sulh ceza hakimliğine yöneltilir. Kişisel verilerin hukuka aykırı işlenmesi söz konusuysa, önce veri sorumlusuna yazılı başvuru yapılması, sonuç alınamazsa Kişisel Verileri Koruma Kurulu'na şikâyet yoluna gidilmesi gerekir. Verilere yetkisiz erişim, sistemi engelleme veya verileri değiştirme boyutu varsa Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusu ayrıca değerlendirilir. Bu üç kanal birbirinin yerine geçmez.
Delil eksikliğinin süreci durdurduğu noktalar
- Sadece ekran görüntüsüyle yetinilip adres bilgisinin ve tarihin kayıt altına alınmaması
- İçeriğin kaynağı ile yayan hesapların ayrı ayrı listelenmemesi
- Veri sorumlusuna yapılan ilk başvurunun tebliğ edildiğini gösteren kaydın saklanmaması
- İhlal bildiriminin ve kurum içi olay kayıtlarının talep edilmemesi
- Zarar iddiasında somut sonuçların, örneğin hesap ele geçirme ya da dolandırıcılık girişiminin belgelenmemesi
Talebin kapsamı nasıl çizilir
Erişim engelleme talebinde kapsamın çok geniş tutulması, ifade özgürlüğü dengesi nedeniyle reddedilmeye açık olur. Bu nedenle talep, tüm siteyi değil ihlale konu adresleri hedeflemeli; arama motoru sonuçlarından çıkarılma isteniyorsa bu ayrıca ve gerekçesiyle belirtilmelidir. İçeriğin tekrar yayımlanması ihtimaline karşı, sonraki başvurularda kullanılacak bir izleme listesi tutulması pratik fayda sağlar.
İlk kırk sekiz saatte yapılacaklar
- İçeriğin tam adresi ve tarihiyle birlikte tespiti alınır.
- Yayın platformunun kendi bildirim mekanizması kullanılır ve yanıt kaydedilir.
- Veri sorumlusuna yazılı başvuru gönderilir.
- Hakimliğe yapılacak talep, adres listesiyle birlikte hazırlanır.
- Suç duyurusu için olay akışı kronolojik biçimde yazılır.
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır. İhlalin kapsamı, platformun statüsü ve verinin niteliği izlenecek yolu değiştirebileceğinden, süreci bir hukukçu eşliğinde yürütmeniz önerilir.