Bir sisteme yetkisiz erişim ya da veri ihlali yaşandığında hukuki sürecin kaderi, ilk saatlerde alınan teknik kararlarla belirlenir. TCK'nın bilişim sistemlerine ilişkin 243-245. madde hükümleri kapsamındaki şikâyetlerde en sık karşılaşılan sorun, olayın gerçekliği değil, olaya ait izlerin usulüne uygun korunmamış olmasıdır.
İlk Müdahale: İzleri Bozmadan Korumak
Etkilenen sistem üzerinde inceleme yapmak, çoğu zaman delilin kendisini değiştirir. Bu nedenle sistemin kapatılıp yeniden kurulması, log dosyalarının döngüsel olarak üzerine yazılmasına izin verilmesi ve kullanıcı hesaplarının aceleyle silinmesi geri dönülemez kayıplar yaratır. Yapılması gereken, sistem imajının alınması, log kayıtlarının zaman damgasıyla dışa aktarılması ve alınan kopyaların özet değerlerinin kaydedilmesidir.
Delil Zincirinin Kırıldığı Noktalar
- Kaydın kim tarafından, ne zaman ve hangi araçla alındığının belgelenmemesi
- Sunucu saatinin gerçek zamanla senkron olmaması nedeniyle kronolojinin tartışmalı hâle gelmesi
- Ekran görüntülerinin kaynak bilgisi olmadan sunulması
- Hizmet sağlayıcıdaki trafik kayıtlarının saklama süresi dolmadan talep edilmemesi
- Kopyaların birden çok kişide düzensiz biçimde dolaşarak bütünlüğünün şüpheli hâle gelmesi
Paralel Yürüyen Üç Yol
- Ceza yolu: Cumhuriyet başsavcılığına şikâyet; dilekçede olayın teknik anlatımı ve celbi istenen kayıtlar açıkça belirtilir.
- İdari yol: KVKK kapsamındaki yükümlülükler gereği ihlalin Kurula ve ilgili kişilere bildirilmesi ayrı bir süreçtir ve gecikmesi bağımsız yaptırım doğurabilir.
- Erişim engeli yolu: Sızan verinin yayımlandığı içerikler bakımından 5651 sayılı Kanun çerçevesinde içeriğin çıkarılması veya erişimin engellenmesi talebi sulh ceza hâkimliğine yöneltilir.
Şikâyet Dilekçesinde Ne İstenmeli
Dilekçe yalnızca olayı anlatmakla kalmamalı, hangi kurumdan hangi kaydın isteneceğini de göstermelidir: erişim sağlayıcı nezdindeki bağlantı kayıtları, ödeme kuruluşundaki işlem izleri, alan adı kayıt bilgileri ve varsa yurt dışı platformlara yönelik talepler. Talebin somut yazılması, soruşturmanın kayıt saklama süreleri dolmadan ilerlemesini sağlar.
Kapanış
Metin genel bilgilendirme amaçlıdır ve her olayın teknik altyapısı farklıdır. Veri ihlaliyle karşılaşıldığında teknik ekip ile hukuki değerlendirmenin aynı anda devreye girmesi, hem izlerin korunması hem de bildirim yükümlülüklerinin zamanında yerine getirilmesi bakımından önem taşır.