Yapay zekayla üretilmiş sahte görüntü ve ses kayıtları, mağdurun itibarına ve kişilik haklarına çok kısa sürede zarar veren bir içerik türüdür. Bu dosyaların en belirgin özelliği, delilin kendisinin uçucu olmasıdır: içerik kaldırılır, hesap kapanır, bağlantı ölür ve geriye yalnızca hatırlanan bir tarif kalır. TCK'nın bilişim sistemlerine ilişkin 243-245 hükümleri, 5651 sayılı Kanun kapsamındaki erişim engelleme yolları ve KVKK'nın kişisel veri korumasına dair kuralları bu dosyalarda üç ayrı hattı birlikte açar.
İlk Saatlerde Yapılan Tespit, Sonraki Aylardan Değerlidir
Suç duyurusundan önce içeriğin bulunduğu haliyle kaydedilmesi gerekir. Ekran görüntüsü tek başına zayıftır; içeriğin tam adresi, yayın tarihi, hesap kimliği, varsa etkileşim sayıları ve kaydın alındığı an birlikte belgelenmelidir. Videonun ya da ses dosyasının orijinal dosya olarak indirilmesi, sonradan teknik inceleme yapılabilmesi bakımından ekran kaydından daha güvenlidir.
Başvuru Hattının Kurulması
- İçerik, adres ve tarih bilgisiyle birlikte kayıt altına alınır.
- Cumhuriyet başsavcılığına, içeriğin niteliği ve mağduriyet somutlaştırılarak suç duyurusunda bulunulur.
- 5651 sayılı Kanun kapsamında içeriğin kaldırılması ve erişimin engellenmesi için ayrı bir yol izlenir.
- İçerik kişisel veri niteliğindeki görüntü ve sesi işliyorsa KVKK yolu ayrıca değerlendirilir.
- Platforma yapılan bildirimler ve alınan yanıtlar dosyaya eklenir.
Delil Eksikliğinin Tipik Sebepleri
- İçerik silindikten sonra başvuru yapılması, elde yalnızca tanık beyanının kalması
- Yayının kaynağı ile yeniden paylaşan hesapların ayrıştırılmaması
- Dosyanın teknik incelemeye elverişli formatta saklanmaması
- Mağduriyetin somut sonuçlarının belgelenmemesi
- Aynı içeriğin farklı platformlardaki kopyalarının hiç aranmaması
Sahteliğin Gösterilmesi Ayrı Bir İştir
Deepfake dosyalarında yalnızca içeriğin yayıldığını göstermek yetmez; içeriğin gerçek olmadığının da ortaya konması gerekir. Bu noktada mağdurun olay tarihindeki gerçek konumu, iletişim kayıtları ve varsa gerçek görüntü örnekleri karşılaştırma zemini sağlar. Teknik inceleme talebi, hangi soruya cevap arandığı açıkça yazıldığında işe yarar; genel bir inceleme isteği çoğu zaman sonuçsuz kalır.
Takipsizlik Kararı Geldiğinde
Takipsizlik, çoğu zaman failin belirlenememesine ya da içeriğin dosyaya girmemiş olmasına dayanır. İtirazda yapılması gereken, aynı iddiayı tekrar etmek değil, kararın dayandığı boşluğu hedef alan somut delil ve araştırma talebi göstermektir. Hangi platformdan hangi kaydın istenmesi gerektiği ismen yazıldığında itirazın işlevi belirginleşir.
Bu metin genel bilgilendirme amacı taşır. Sahte içerik dosyalarında platform, içerik türü ve yayılma biçimi izlenecek yolu değiştirdiğinden, elinizdeki kayıtlarla birlikte hukuki destek almanız gecikmeden yapılması gereken bir adımdır.