Bir veri ihlalinde kaybedilen şey çoğu zaman hak değil, zamandır. Sistem kayıtları belirli bir süre sonra üzerine yazılır; erişim logları döner; ihlale konu sunucu yeniden kurulur. Türk Ceza Kanunu 243 ve devamındaki bilişim suçlarına ilişkin bir suç duyurusunun kaderi, çoğunlukla bu teknik kayıtların ne kadar erken güvence altına alındığına bağlıdır.
Duyurudan Önce Yapılması Gereken Teknik Tespit
Şikayetçi, savcılığın kendiliğinden her kaydı toplayacağını varsaymamalıdır. İhlalin fark edildiği an; ekran görüntüleri, sistem uyarı e-postaları, hesap giriş bildirimleri ve varsa kurum içi olay kaydı zaman damgasıyla saklanmalıdır. Erişimin hangi hesap üzerinden ve hangi IP ile yapıldığına dair veri, hizmet sağlayıcıda 5651 sayılı Kanun kapsamında belirli süre tutulur; bu sürenin dolmasından önce talep edilmesi gerekir.
Dilekçede Fiili Doğru Adlandırmak
Aynı olay, sisteme izinsiz girme, sistemi engelleme ve verileri hukuka aykırı olarak ele geçirme veya yayma şeklinde farklı hükümlere karşılık gelebilir. Dilekçede tek bir nitelendirmeye kilitlenmek, savcılığın incelemesini gereksiz biçimde daraltır. Fiilin ne olduğu anlatılmalı, hukuki nitelendirmenin makama ait olduğu belirtilerek olası tüm başlıklar ayrı ayrı gösterilmelidir.
Delil Eksikliğini Doğuran Tipik Hatalar
- Cihazın adli inceleme yapılmadan biçimlendirilmesi veya işletim sisteminin yeniden kurulması
- Yazışmaların yalnızca telefon ekranından fotoğraflanıp özgün dosya olarak alınmaması
- Hizmet sağlayıcıdan trafik kaydı istenmesi talebinin dilekçeye hiç yazılmaması
- İhlalin fark edildiği anın tarih ve saatiyle kayda geçirilmemesi
- Kurum içi erişim yetki kayıtlarının, işten ayrılan personel dosyasıyla eşleştirilmemesi
Kovuşturmaya Yer Olmadığı Kararı Gelirse
Savcılık kovuşturmaya yer olmadığına karar verirse, kararın tebliğinden itibaren yasada öngörülen süre içinde sulh ceza hakimliğine itiraz edilir. İtirazın gücü, yeni bir söylem değil, yeni bir delil kaynağı göstermekten gelir. Bu nedenle itiraz dilekçesinde hangi kaydın hangi kurumdan istenmediği somut olarak gösterilmeli, talep edilen inceleme tek tek sayılmalıdır.
Ceza ve İdari Yolun Aynı Anda Yürütülmesi
- Kişisel veri içeren ihlallerde ceza yolu ile Kişisel Verileri Koruma Kurumu yolu ayrı ayrı işletilebilir.
- İnternet üzerinden yayılan içerik için erişimin engellenmesi talebi ayrıca değerlendirilir.
- Maddi zarar doğmuşsa tazminat talebi için delil dosyası aynı kaynaklardan beslenir.
- Her yol için ayrı bir tarih ve tebliğ takibi tablosu tutulur.
Burada anlatılanlar genel çerçevedir. Her ihlalin teknik altyapısı farklı olduğundan, hangi kaydın kimden ve hangi usulle isteneceği somut olayda değerlendirilmelidir; bu değerlendirmede hukuki destek almak kayıpların önüne geçer.