Bir sosyal medya ya da e-posta hesabının ele geçirilmesi tek bir an değil, zincirleme bir olaydır: yetkisiz erişim, hesap ayarlarının değiştirilmesi ve ardından mağdur adına içerik yayımlanması. Bu halkaların her biri ayrı delille ispatlanır. TCK'nın bilişim sistemlerine ilişkin 243-245. maddeleri kapsamındaki şikâyet ile 5651 sayılı Kanun'a dayanan içerik kaldırma başvurusu birlikte yürütüldüğünde dosyanın kaderini belirleyen şey, kayıtların ne kadar erken toplandığıdır.
Dijital İz Neden Hızla Kaybolur
Platformların oturum ve bağlantı kayıtları süresiz saklanmaz. Saldırgan çoğu zaman hesabı bırakırken bildirim e-postalarını da temizler, mağdur ise paniğe kapılıp şifreyi değiştirir ve oturumları toplu kapatarak farkında olmadan kendi lehine olan izi siler. Şikâyet gecikirse savcılık müzekkere yazsa dahi "kayıt bulunmamaktadır" yanıtı gelebilir; fiil sabit olsa bile faile ulaşılamaz.
İlk Aşamada Toplanması Gereken Kayıtlar
- "Yeni cihazdan giriş" ve "şifreniz değiştirildi" bildirim e-postalarının başlık bilgileriyle birlikte çıktısı
- Hesabın oturum geçmişi ile bağlı cihaz listesinin, tarih ve saat görünecek biçimde kaydı
- Ele geçirme sonrasında yayımlanan gönderi, mesaj ve bağlantıların bağımsız biçimde belgelenmesi
- Hesaba bağlı telefon numarası veya kurtarma adresinin değiştirilmesine dair servis ve operatör kayıtları
- Mağdurun cihazında zararlı yazılım şüphesi varsa cihazın kapatılmadan teknik incelemeye hazır tutulması
İki Başvurunun İspat Mantığı Aynı Değildir
Erişimin engellenmesi veya içeriğin çıkarılması talebinde asıl mesele failin kimliği değil, içeriğin kişilik hakkını ihlal ettiğinin gösterilmesidir. Ceza soruşturmasında ise fiili işleyen kişiye ulaşmak gerekir. Bu ayrımı gözden kaçıran başvurularda kaldırma talebi, "fail belirlenemedi" gerekçesiyle gereksiz yere bekletilir. İki yol birbirini beklemeden, paralel yürütülmelidir.
Kayıt Kaybını Önleyen Uygulama Sırası
- Hesap geri alınır alınmaz, hiçbir şey silinmeden mevcut bildirim ve oturum verisi dışa aktarılır.
- Şikâyet dilekçesinde hangi platformdan ve hangi kurumdan hangi kaydın isteneceği tek tek yazılır.
- Bağlantı kayıtlarının saklama süresi dolmadan müzekkere yazılması talebi dilekçede ayrıca vurgulanır.
- İçerik kaldırma başvurusunda adresler kısaltılmadan, erişilebilir biçimde listelenir.
- Yayımlanan içerikte kişisel veri varsa KVKK kapsamındaki başvuru ayrı bir hat olarak kurgulanır.
Değerlendirme
Bu tür dosyalarda zaman, delilin kendisi kadar belirleyicidir. Yukarıdaki çerçeve genel bir yol haritasıdır; kullanılan platform, olayın gerçekleşme biçimi ve doğan zararın niteliği izlenecek yolu değiştirebilir. Hangi kaydın hangi mercîden isteneceğinin somut olaya göre belirlenmesi için hukuki destek alınması yerinde olur.