Oltalama saldırılarında mağdurun yaşadığı sorun ikili bir yapı taşır: bir yandan sahte sayfa veya mesajla elde edilen bilgilerle işlem yapılmış, diğer yandan mağdurun adı ya da markası kullanılan içerik hâlâ yayında olabilmektedir. TCK'nın bilişim sistemleri ve banka kartlarının kötüye kullanılmasına ilişkin 243-245. maddeleri, 5651 sayılı Kanun kapsamındaki içerik kaldırma yolu ve kişisel verilerin korunmasına dair KVKK düzenlemeleri bu noktada aynı dosyada buluşur.
Sahte Yapının Kendisini Kaydetmek
Oltalama altyapıları kısa ömürlüdür; alan adı birkaç gün içinde kapanır, mesaj bağlantısı erişilemez hâle gelir. Bu nedenle ilk yapılacak iş, saldırının aracını olduğu gibi kaydetmektir:
- Gelen SMS, e-posta ya da mesajın gönderen bilgisiyle birlikte kaydı
- E-postalarda başlık bilgilerinin ham hâliyle saklanması
- Yönlendirilen adresin tam hâli ve sayfanın tarih görünecek şekilde görüntüsü
- Sahte sayfada girilen bilgilerin hangi alanlara yazıldığına ilişkin not
- Varsa telefonla arayan kişiye ait numara ve görüşme zamanı kaydı
Para Akışını Kesintisiz Göstermek
- Yetkisiz işlemin gerçekleştiği an, banka uygulaması bildirimi ve hesap dökümü ile sabitlenir.
- Bankaya yapılan ilk bildirimin saati ve kayıt numarası alınır; bu, sorumluluk tartışmasında belirleyici olabilir.
- Paranın aktarıldığı hesap bilgisi ve varsa sonraki transferlerin izlenmesi talebi şikâyete eklenir.
- Kripto varlığa dönüştürme söz konusuysa platform ve cüzdan bilgileri ayrıca sunulur.
- Kart işlemlerinde itiraz sürecinin süreye bağlı olduğu göz önünde tutulur.
İki Ayrı Talep, İki Ayrı Hat
Ceza şikâyeti fail odaklıdır; içerik kaldırma talebi ise yayın odaklıdır. Sahte sayfanın kaldırılması için failin kim olduğunun bilinmesi gerekmez. Aynı şekilde, kişisel verileri ele geçirilen kişinin veri sorumlusuna yönelik başvurusu da bağımsız bir hattır. Bu üç yolun sırayla değil eşzamanlı yürütülmesi, hem zararın büyümesini sınırlar hem de kayıtların silinmeden temin edilmesini kolaylaştırır.
Sık Rastlanan Delil Boşlukları
Mağdurların çoğu, olayı fark ettiğinde ilk refleksle mesajı siler, sahte uygulamayı kaldırır ya da cihazı sıfırlar. Bu davranışlar saldırının izini de yok eder. Benzer şekilde, bankayla yapılan görüşmelerin yalnızca telefonla yürütülmesi ve yazılı başvuru yapılmaması, sonraki aşamada bildirim zamanının tartışmaya açılmasına yol açar.
Değerlendirme
Oltalama dosyalarında sonucu belirleyen, olayın ilk saatlerinde alınan kayıtlardır. Buradaki anlatım genel bilgilendirme amacı taşır; saldırının biçimi, kullanılan ödeme kanalı ve zararın büyüklüğü izlenecek adımları değiştirebilir. Somut olayda hangi başvurunun hangi sırayla yapılacağının belirlenmesi için hukuki destek alınması önerilir.