İnternette yayımlanan bir içerik nedeniyle erişimin engellenmesi istendiğinde en büyük tehlike hukuki değil fiilidir: içerik, talep hazırlanırken değişebilir, taşınabilir veya kaldırılıp başka adreste yeniden yayımlanabilir. 5651 sayılı Kanun, KVKK ve duruma göre TCK'nın bilişim sistemlerine ilişkin hükümleri devreye girse de, hepsinin ön koşulu aynıdır: içeriğin belirli bir anda var olduğunu ve size zarar verdiğini gösteren kopmamış bir delil zinciri.
Talep Neden Bir Delil Yarışına Dönüşür
Erişim engeli istemi, kural olarak somut bir adres üzerinden değerlendirilir. Genel bir şikayet, hangi bağlantının hangi ifadeyi barındırdığını göstermiyorsa incelenmesi güçleşir. Bu nedenle ilk iş, tek tek bağlantıları listeleyip her birinin içeriğini ayrı ayrı sabitlemektir.
İçeriği Kaybetmeden Sabitlemek
- Tam bağlantı adresi, yayın tarihi ve görüntüleme anını içeren ekran görüntüleri; sayfanın tamamını kapsayacak biçimde.
- Mümkünse noter aracılığıyla tespit; tespit tutanağında adresin ve erişim anının açıkça yazılması.
- İçeriğin kaynak kodu ve varsa arşiv kopyası; içerik sonradan düzenlenirse karşılaştırma imkanı verir.
- Yorum ve paylaşımların ayrıca kaydedilmesi; asıl içerik kaldırılsa dahi yayılma bu kayıtlarla gösterilir.
Zincirin En Çok Koptuğu Anlar
Uygulamada delil eksikliği çoğunlukla üç yerde doğar. Birincisi, tespit yapılmadan önce muhataba mesaj atılması ve içeriğin uyarı üzerine silinmesidir. İkincisi, ekran görüntüsünün adres çubuğunu göstermemesi nedeniyle içeriğin nereden alındığının anlaşılamamasıdır. Üçüncüsü, aynı içeriğin yansı adreslerde yayımlandığının fark edilmemesi ve talebin yalnızca bir bağlantı için kurulmasıdır; bu durumda karar uygulansa bile içerik erişilebilir kalır.
Hangi Yol: Kaldırma, Engelleme, Yoksa Ceza Şikayeti
Kişilik haklarına saldırı iddiası ile kişisel verinin hukuka aykırı yayımı iddiası aynı olayda birlikte bulunabilir; ancak muhatapları ve sonuçları farklıdır. İçerik sağlayıcıya ve yer sağlayıcıya yapılan başvuru, yargısal talepten önce kayda geçmesi gereken bir adımdır. Bilişim sistemine hukuka aykırı erişim veya verilerin ele geçirilmesi söz konusuysa, ceza şikayetinin ayrıca ve gecikmeden yapılması gerekir; aksi halde log kayıtlarının saklama süresi dolabilir.
Talebin Yazımında Somutluk
Dilekçede her bağlantı için hangi ifadenin neden hukuka aykırı olduğu ayrı ayrı gösterilmeli, ölçülülük gözetilerek içeriğin tamamı yerine ilgili kısma yönelik talep kurulmalıdır. Genişletilmiş, sınırı belirsiz talepler reddedilme riskini yükseltir.
Bu metin bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Dijital delilin toplanma biçimi sonucu doğrudan etkilediğinden, işlem yapılmadan önce dosyanın bir hukukçuyla birlikte değerlendirilmesi önerilir.