Bir veri ihlali ya da hesap ele geçirme olayında kaybedilen ilk şey genellikle delildir. Sunucu kayıtları saklama süresi dolunca silinir, paylaşım kaldırılınca ekran görüntüsü tek başına zayıf kalır, kullanıcı ise olayı fark ettiğinde çoğu kez önce şifresini değiştirip izleri karartır. TCK 243-245, 5651 ve KVKK kapsamındaki yolların her biri farklı takvimle işlediğinden, başvuru planı ilk günden kurulmalıdır.
İlk 24 Saatte Yapılması Gerekenler
Öncelik, ihlali durdurmak ile delili dondurmak arasında denge kurmaktır. Cihaz ve hesap üzerinde acele temizlik yapmak, sonraki inceleme için gereken oturum kayıtlarını yok edebilir. Uygulamada işe yarayan sıra şudur: erişimi kesmeden önce hesabın güvenlik ve oturum geçmişi dışa aktarılır, bildirim e-postaları saklanır, ilgili sayfalar tarih ve adres bilgisi görünecek biçimde kaydedilir.
Üç Ayrı Yol, Üç Ayrı Saat
- Platform içi başvuru: Hızlıdır ancak sonuç bağlayıcı değildir; reddedilirse yalnızca yazışma kaydı kalır. Bu yazışma sonraki aşamada iyi bir delil olduğundan, başvuru metni baştan hukuki dille yazılmalıdır.
- 5651 kapsamındaki erişim engelleme yolu: İçerik nedeniyle kişilik hakkı ihlal edilenler bakımından öngörülen bu yol, sulh ceza hâkimliği kararıyla işler ve kısa sürelidir; talebin hangi URL için istendiği tek tek gösterilmelidir.
- Ceza şikâyeti ve KVKK yolu: Sisteme girme, verileri hukuka aykırı ele geçirme veya yayma iddiaları TCK kapsamında; veri sorumlusunun yükümlülüğü ise KVKK kapsamında değerlendirilir. İkisi birbirinin alternatifi değildir.
Delil Eksikliğini Doğuran Tipik Hatalar
- Ekran görüntüsünün ham dosya ve zaman damgası olmadan, sadece görsel olarak sunulması.
- IP ve bağlantı kayıtlarının, saklama süresi dolduktan sonra celp edilmek istenmesi.
- Şikâyet dilekçesinde failin belirsiz bırakılması ve kayıt talebinin somutlaştırılmaması.
- Platforma yapılan başvurunun tarihinin ve içeriğinin belgelendirilmemesi.
Başvuru Metnini Ölçülebilir Yazmak
Hem platforma hem mercie yapılan başvuruda talep, sonuç doğuracak biçimde yazılmalıdır: hangi içeriğin kaldırılması, hangi kaydın verilmesi, hangi işlemin durdurulması istendiği açıkça belirtilir. Belirsiz ifadeler, başvurunun sonuçsuz kalmasının en yaygın nedenidir. Reddedilme ihtimaline karşı itiraz mercii ve süresi, ilk başvuru yazılırken not edilmelidir.
Değerlendirme Notu
Bilişim dosyalarında teknik ayrıntı, hukuki nitelendirmeyi doğrudan değiştirebilir. Yukarıdaki çerçeve genel bilgilendirme amacı taşır; olayın kapsamına göre izlenecek yol farklılaşacağından, başvuru öncesinde dosyaya özgü bir değerlendirme yapılması yerinde olur.