İnternette yayımlanan bir içeriğin kaldırılması talebinde başarıyı belirleyen şey, çoğu zaman iddianın haklılığı değil, içeriğin kaybolmadan önce nasıl kayıt altına alındığıdır. Bu rehber, 5651 sayılı Kanun, KVKK ve TCK 243-245 hükümlerinin kesiştiği alanda içerik kaldırma başvurusunun zamanlamasını ve delil eksikliği riskini ele alır.
İlk Kırk Sekiz Saat Belirleyicidir
İçerik yayımdan kaldırıldığında, taşındığında ya da düzenlendiğinde başvurunun dayanağı da zayıflar. Bu nedenle hukuki nitelendirme yapılmadan önce teknik kayıt alınmalıdır. Kayıt; tam adres bilgisi, ekran görüntüsü, sayfanın kaynak kodu, yayın tarihi ve erişim tarihi ile birlikte alınmalı, mümkünse noter aracılığıyla ya da güvenilir bir tespit yöntemiyle belgelenmelidir. Yalnızca telefonla alınmış bir görüntü, adres bilgisini içermediğinde başvuruda çoğu kez yetersiz kalır.
Talebin Hangi Kanaldan İleri Süründüğü Fark Yaratır
- Doğrudan içerik veya yer sağlayıcıya yapılan uyarı başvurusu
- Kişilik haklarının ihlali iddiasıyla sulh ceza hâkimliğine yapılan başvuru
- Özel hayatın gizliliğinin ihlali iddiasında öngörülen hızlandırılmış yol
- Kişisel verilerin hukuka aykırı işlenmesi iddiasıyla veri sorumlusuna ve ardından Kurula yapılan başvuru
- Suç şüphesi taşıyan içerikte savcılığa yapılan şikayet
Bu kanallar birbirini dışlamaz; ancak her birinin süresi, kapsamı ve sonucu farklıdır. Aynı içerik hem kişilik hakkı hem veri koruma hem de ceza boyutu taşıyabilir ve bu üç yolun eş zamanlı yürütülmesi gerekebilir.
Başvuruda Kapsamı Doğru Çizmek
Erişim engeli taleplerinde temel ilke, ihlalin gerçekleştiği içerikle sınırlı bir tedbirdir. Bütün bir siteye yönelik geniş talepler, ölçülülük gerekçesiyle reddedilebilir. Bu nedenle başvuru, ihlal oluşturan içeriğin adresini tek tek gösterecek biçimde hazırlanmalı; aynı içeriğin yeniden yayımlandığı yansımalar varsa ayrı ayrı listelenmelidir.
Karar Alındıktan Sonra Takip
Karar verilmesi süreci bitirmez. Kararın ilgili kuruma iletilmesi, uygulanıp uygulanmadığının kontrolü ve içeriğin başka adreslerde yeniden ortaya çıkması hâlinde ek başvuru yapılması gerekir. Karara itiraz yolu ve süresi de kararın tebliğiyle birlikte işlemeye başlar; bu nedenle tebliğ tarihi ayrı bir kayıt olarak tutulmalıdır.
Ceza Boyutunu Ayrı Kurgulamak
İçerik bir sisteme hukuka aykırı erişim ya da verilerin ele geçirilmesiyle elde edilmişse, kaldırma talebinden bağımsız olarak ceza soruşturması gündeme gelir. Bu durumda cihaz ve hesap kayıtlarının bütünlüğü korunmalı, kendi cihazınız üzerinde silme veya yeniden kurulum gibi işlemlerden kaçınılmalıdır.
Yukarıdaki açıklamalar genel bilgilendirme niteliğindedir. İçeriğin türü, yayımlandığı platform ve muhatabın bulunduğu ülke izlenecek yolu değiştirebileceğinden, başvurudan önce dosyanın teknik ve hukuki yönüyle birlikte değerlendirilmesi uygun olur.