Hesap ele geçirme, verilerin sızdırılması veya kişisel bilgilerin izinsiz paylaşılması gibi olaylarda ilk saatler belirleyicidir. Dijital iz kolay üretilebildiği kadar kolay da silinir; bu nedenle bilişim uyuşmazlıklarında dosyanın kaderi çoğunlukla ihlalin fark edildiği anda atılan adımlarla belirlenir. Bu rehber, platform üzerinden yapılacak başvuru ile adli süreci birbirine karıştırmadan yürütmenin yolunu anlatır.
İlk Saatlerde Yapılacak Tespit
- Hesabın erişim geçmişi, oturum kayıtları ve bağlı cihaz listesi kaydedilir.
- Değiştirilen e-posta, telefon ve kurtarma bilgileri not edilir.
- Sistem tarafından gönderilen bildirim e-postaları başlık bilgileriyle birlikte saklanır.
- İhlalin kapsamı belirlenir: hangi veri, kaç kişi ve hangi süreyle etkilenmiştir.
- Kurumsal bir yapıda ise iç inceleme kaydı açılır ve zaman damgası tutulur.
Platform Şikayeti ile Adli Süreç Aynı Şey Değildir
Platformlara yapılan bildirimler içeriğin kaldırılması veya hesabın kurtarılması sonucunu doğurabilir; ancak bu, ceza soruşturmasının yerine geçmez. 5651 sayılı Kanun kapsamındaki içerik çıkarılması ve erişimin engellenmesi yolu ile TCK'nın bilişim sistemlerine ilişkin 243 ila 245. maddeleri kapsamındaki suç duyurusu farklı amaçlara hizmet eder. İkisinin birlikte yürütülmesi gerektiği durumlarda takvim ayrı ayrı planlanmalıdır.
Ekran Görüntüsünün Yetersiz Kaldığı Yerler
- Görüntüde bağlantı adresi ve tarih görünmüyorsa kaynağı gösterilemez.
- İçerik kaldırıldıktan sonra tek başına görüntü, o an yayında olduğunu ispatlamaya yetmeyebilir.
- Mesaj içeriklerinde bütünlük aranır; seçilmiş parçalar bağlamı değiştirir.
- Bu nedenle noter tespiti veya adli bilişim incelemesi gibi doğrulanabilir yöntemler tercih edilmelidir.
Kayıtların Kaybolmadan Talep Edilmesi
Erişim ve trafik kayıtları belirli sürelerle saklandığından, gecikme doğrudan delil kaybı anlamına gelir. Soruşturma makamı aracılığıyla platformdan ve erişim sağlayıcıdan kayıt istenmesi taleplerinin şikayet dilekçesinde açıkça yazılması, sürecin başında yapılması gereken en önemli işlerden biridir.
Kişisel Veri Boyutunun Ayrıca Değerlendirilmesi
İhlal kişisel veri içeriyorsa, KVKK kapsamındaki bildirim ve başvuru yükümlülükleri ceza sürecinden bağımsız olarak işler. Veri sorumlusu sıfatı taşıyan bir yapı için ihlalin kayda geçirilmesi, ilgili kişilere bilgilendirme yapılması ve alınan teknik tedbirlerin belgelenmesi, sonraki denetimde ispat yükünü karşılayan asıl unsurdur.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; olayın teknik yapısı ve etkilenen veri türü izlenecek yolu değiştirir. Kayıtlar silinmeden önce bir hukukçuyla temas kurmanız, sürecin en kritik adımıdır.