Yapay zekâ ile üretilen sahte görüntü ve ses kayıtları, mağdur açısından hem itibar hem hukuki ispat sorunu doğurur. Türk Ceza Kanunu bilişim sistemlerine ilişkin suçları düzenlerken, 5651 sayılı Kanun internet ortamındaki içeriğe müdahale yollarını, KVKK ise kişisel verilerin hukuka aykırı işlenmesine ilişkin yaptırımları belirler. Bu rehber, deepfake içerikte delilin nasıl güvenceye alınacağına odaklanıyor.
İlk 24 Saatin Önemi
Sahte içerik yayından kaldırıldığında mağdur rahatlar; ancak aynı anda ispat aracı da ortadan kalkar. Bu nedenle kaldırma başvurusundan önce içeriğin tam adresi, yayın tarihi, hesap bilgileri ve erişim sayıları kayıt altına alınmalıdır. Ekran görüntüsü tek başına zayıf bir delildir; içeriğin bağlantısı, sayfa kaynağı ve varsa dosyanın kendisi birlikte saklanmalıdır.
Delil Zincirini Kuran Unsurlar
- İçeriğin indirilen kopyası ve dosya özet değerinin kaydı
- Erişim tarihini gösteren tarafsız tespit veya noter kanalıyla belgeleme
- Yayının bulunduğu adres ile paylaşan hesabın açık kimlik bilgileri
- İçeriğin yayıldığı diğer platformların ayrı ayrı listelenmesi
- Mağdura ulaşan mesaj, yorum ve tehditlerin ayrı bir dosyada toplanması
Neden Delil Eksikliği En Büyük Risk?
Deepfake dosyalarında teknik inceleme, içeriğin üretim izlerine ve dosya verisine dayanır. Yalnızca ekran görüntüsü ile başvuru yapıldığında, incelenecek özgün veri bulunmadığı için içeriğin sentetik olduğunun ortaya konması güçleşir. Ayrıca içerik kısa sürede kaldırıldığında platformdan geriye dönük veri temini her zaman mümkün olmaz. Bu nedenle koruma amaçlı kaldırma talebi ile ceza soruşturmasına konu delilin saklanması eşzamanlı planlanmalıdır.
İzlenecek Yol
- İçerik, silinmeden önce eksiksiz biçimde kayıt altına alınır.
- Erişimin engellenmesi ve içeriğin çıkarılması için başvuru hazırlanır.
- Suç duyurusunda hangi fiilin hangi suça karşılık geldiği ayrıştırılır.
- Kişisel veri boyutu için idari başvuru yolu ayrıca değerlendirilir.
- Maddi ve manevi zarara ilişkin talepler için ayrı bir zarar dosyası tutulur.
Paralel Yürüyen Süreçleri Yönetmek
Aynı olay hem ceza soruşturmasına, hem erişim engeli başvurusuna, hem de kişisel verilere ilişkin idari sürece konu olabilir. Bu üç hattın birbirini beslemesi için beyanların tutarlı olması gerekir. Farklı dosyalara farklı anlatımlar girdiğinde, teknik olarak güçlü bir iddia dahi güvenilirlik kaybı yaşayabilir. İçeriğin yeniden yayımlanma ihtimaline karşı düzenli takip yapılması da sürecin parçasıdır.
Bu metin genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır. Dijital delillerin ömrü kısa olduğundan, sahte içerikle karşılaştığınızda kaydı güvenceye almadan önce vakit kaybetmeden hukuki destek almanız önerilir.