İnternette yayılan bir içeriğe karşı yürütülen sürecin en kırılgan noktası, içeriğin başvuru sonuçlanmadan değiştirilmesi veya kaldırılmasıdır. İçerik kaybolduğunda talep konusuz kalabilir, buna karşılık zararın kaynağı arşivlerde ve alıntılarda yaşamaya devam eder. 5651 sayılı Kanun erişimin engellenmesi ve içeriğin çıkarılmasına ilişkin çerçeveyi çizerken, kişisel veri boyutunda KVKK, suç oluşturan fiiller bakımından ise TCK 243-245 hükümleri ayrı bir katman oluşturur.
İlk saat: içeriği kaybetmeden kaydetmek
Başvuru hazırlanmadan önce içeriğin bulunduğu hâliyle kayıt altına alınması gerekir. Yalnızca ekran görüntüsü almak çoğu zaman yetersizdir; tarih, saat, tam adres ve içeriğin bağlamı birlikte görünmelidir. Sayfanın tam adresi, yayın tarihi, hesap adı, yorum ve paylaşım sayıları ile varsa arşiv bağlantıları not edilmelidir. Zaman damgalı tespit imkânından yararlanılması, içeriğin sonradan değiştirilmesi ihtimaline karşı dosyayı güçlendirir.
Talebi adres düzeyinde somutlaştırmak
Genel ifadelerle yapılan talepler uygulamada karşılıksız kalır. Talep dilekçesinde hangi adresteki hangi ifadenin, hangi görselin ya da hangi yorumun hangi hakkı ihlal ettiği tek tek gösterilmelidir. Aynı içeriğin farklı platformlardaki kopyaları varsa bunların her biri ayrı satır olarak listelenmelidir; tek bir adres için verilen karar diğerlerini kendiliğinden kapsamaz.
Başvuru sırasını doğru kurmak
- İçeriği yayımlayan kişi veya kuruma doğrudan başvuru yapılır ve bu talep kayda geçirilir.
- Platformun kendi bildirim mekanizması kullanılıyorsa bildirim numarası saklanır.
- Sonuç alınamazsa yargısal yola başvurulur ve talep, hangi tedbirin istendiği açıkça yazılarak sunulur.
- Karar verildiğinde uygulanmasının takibi yapılır; uygulanmayan karar için ayrıca bildirim gerekebilir.
Kişisel veri ve ceza boyutunu ayrıştırmak
Aynı olay birden fazla hukuki yola aynı anda konu olabilir. İçerikte kişisel veri işlenmesi söz konusuysa veri sorumlusuna yönelik ayrı bir talep gündeme gelir. Fiil bilişim sistemine hukuka aykırı erişim, verilerin bozulması veya ele geçirilmesi biçimindeyse ceza yönü ayrıca değerlendirilir. Bu yollar birbirinin alternatifi olarak değil, farklı sonuçlar doğuran paralel süreçler olarak planlanmalıdır.
Karar sonrası takip
- İçeriğin gerçekten erişilemez hâle gelip gelmediğinin farklı ağlardan kontrolü
- Arama motoru sonuçlarında bağlantının görünmeye devam edip etmediğinin izlenmesi
- İçeriğin yeni adreslerde yeniden yayımlanması hâlinde ek talep hazırlanması
- Tüm yazışma ve kararların tek bir dosyada kronolojik tutulması
Bu rehber genel bilgilendirme amacı taşır. İçeriğin niteliği, yayıncının konumu ve olayın ceza boyutu izlenecek yolu değiştirebileceğinden, başvuru öncesinde profesyonel hukuki değerlendirme alınması önerilir.