Yapay zekayla üretilen sahte görüntü ve seslerin, yani deepfake içeriğin bir kişiyi hedef alması; hem ceza hem de kişilik hakları boyutu olan bir mağduriyet doğurur. Bu rehber, deepfake mağduriyetinde suç duyurusu sürecini TCK (243-245), 5651 ve KVKK ekseninde ele alır.
Fiilin Hangi Suçlara Dokunduğu
Bir deepfake içerik, muhtevasına göre farklı suç tiplerini aynı anda ilgilendirebilir: kişinin onurunu hedef alan hakaret, özel hayatın gizliliğinin ihlali, müstehcen içerik üretimi ya da verilerin hukuka aykırı işlenmesi. Suç duyurusunun bu çok katmanlılığı yansıtacak biçimde kurgulanması, soruşturmanın kapsamını genişletir.
En Kırılgan Aşama: Delilin Uçuculuğu
Dijital içeriğin en büyük riski, hızla silinebilir veya değiştirilebilir olmasıdır. Bu nedenle şikayetten önce içeriğin bulunduğu bağlantının, yayım tarihinin ve erişilebildiği kadar hesap bilgisinin kayıt altına alınması gerekir. Ekran görüntüsünün yanı sıra, içeriğin adresini ve zamanını gösteren bir tespit, ispat değerini yükseltir.
Paralel Yürütülecek İşlemler
- Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusunda bulunulması
- 5651 sayılı Kanun çerçevesinde içeriğe erişimin engellenmesi talebi
- Veri sorumlusuna ve gerektiğinde ilgili kurula başvuru yapılması
- Platform üzerinden içerik kaldırma bildiriminin iletilmesi
Erişim Engeli ile Kovuşturmanın Ayrımı
İçeriğin yayından kaldırılması ile failin cezalandırılması iki ayrı hedeftir ve farklı hızlarda ilerler. Mağdurun öncelikli ihtiyacı çoğu zaman içeriğin yayılmasının durdurulmasıdır; bu nedenle erişim engeli talebi, ceza sürecinin sonucunu beklemeden gündeme alınmalıdır.
Hızın Belirleyiciliği
İçerik ne kadar erken tespit edilir ve bildirilirse, yayılmanın önüne geçme ihtimali o kadar artar. Bu nedenle mağduriyet fark edildiği anda hem delil koruma hem başvuru adımlarının eşzamanlı başlatılması önerilir.
Bu metin genel bilgi amaçlıdır; içeriğin niteliği ve yayıldığı platform izlenecek yolu etkileyeceğinden, somut olayınızı bir hukukçuyla değerlendirmeniz yerinde olur.