Deepfake, yapay zeka ile üretilen sahte görüntü ve seslerin bir kişiyi gerçekte söylemediği veya yapmadığı bir şeyi yapmış gibi göstermesidir. Bu içeriklerle mücadelede belirleyici olan, delil zincirinin bozulmadan korunmasıdır. TCK'nın bilişim suçlarına ilişkin hükümleri, 5651 ve KVKK bu alanı ilgilendirir.
İlk Anda Delilin Sabitlenmesi
Sahte içerik fark edildiğinde, silinme ihtimaline karşı içeriğin bulunduğu bağlantı, yayın tarihi ve erişim bilgileri gecikmeksizin kayıt altına alınmalıdır. İçeriğin ekran görüntüsüyle yetinilmemeli, mümkünse noter veya bilirkişi aracılığıyla tespit yapılmalıdır. Delilin elde edilme biçimi tartışmalıysa hukuka uygunluğu ayrıca değerlendirilir.
İçeriğin Kaldırılması
Kişilik haklarını ihlal eden yayın için 5651 kapsamında erişimin engellenmesi ve içeriğin çıkarılması talep edilebilir. Bu yol, ceza sürecinden bağımsız işleyebildiğinden zararın büyümesini durdurmak için hızlı bir imkan sunar.
Failin Tespitine Giden Adımlar
- İçeriği yayan hesabın ve varsa üreten kaynağın belirlenmesi
- Trafik ve log kayıtlarının usulüne uygun talep edilmesi
- Görüntünün yapay üretim olduğunu ortaya koyan teknik inceleme
- Mağdurun rızası dışında işlenen kişisel veriye ilişkin ihlalin belgelenmesi
Suç Duyurusu ve Nitelendirme
Deepfake içeriğin amacına göre iftira, hakaret, özel hayatın gizliliğini ihlal ya da müstehcenlik gibi farklı suç tipleri gündeme gelebilir. Doğru nitelendirme, hem soruşturmanın yönünü hem de talep edilecek koruma tedbirlerini belirler. Bu nedenle şikayet dilekçesinde olay örgüsü teknik verilerle desteklenmelidir.
Zincirin Bütünlüğü
Dijital delilin mahkeme önünde değer taşıması için elde ediliş, saklanma ve sunulma aşamalarının kesintisiz izlenebilir olması gerekir. Zincirdeki bir kopukluk, içeriğin sahteliği açık olsa bile ispat gücünü zayıflatabilir.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Dijital delilin toplanması usule sıkı biçimde bağlı olduğundan, somut olayda uzman desteği alınması önerilir.